EU-top mislukt: geen deal over wie Europa de komende vijf jaar gaat leiden

Frans Timmermans
Frans Timmermans. (EPA)

De EU-leiders zaten een hele nacht en ochtend bijeen om een compromis te vinden over wie de EU straks moet gaan leiden. Maar een akkoord over de topjobs lukte niet. Dinsdag proberen ze het mogelijks opnieuw.

Angela Merkel
Angela Merkel (EPA)

Geen compromis. En dus roept Donald Tusk later deze week, mogelijks morgen al, de leiders van de EU opnieuw bijeen om te zoeken naar wie straks de Europese Unie gaat leiden.

Die namen zijn deel van één groot pakket: een deal de nieuwe samenstelling van de Europese Commissie, over wie voorzitter van de Europese Raad wordt, en wie de baas wordt van het Europees Parlement. Daarbij hangt alles aan alles. En die complexe onderhandelingen mislukten dus vandaag.

De EU was de hele nacht bijeen. De 28 leiders moesten in Brussel beslissen over een opvolger voor onder meer Jean-Claude Juncker en Donald Tusk te kiezen. De enige die voortijdig de vergadering verliet was de Britse premier Theresa May. Zij wordt binnenkort opgevolgd door vermoedelijk Boris Johnson, maar de UK verlaat de EU, en heeft dus geen stem meer.

Veto tegen Timmermans

De zaak zat muurvast rond Frans Timmermans. Die socialist uit Nederland was al vice-voorzitter van de Europese Commissie, en werd door de Europese socialisten (PES) naar voor geschoven als hun ‘Spitzenkandidat’.

Omdat de christendemocraat Manfred Weber (EPP) niet haalbaar bleek als voorzitter van de Commissie, bokste Angela Merkel (die de EPP min of meer leidt) een compromis in elkaar. In Osaka, Japan, waar de G20 samenkwam, sprak Merkel af met de Fransman Emmanuel Macron, de Nederlander Mark Rutte en de Spaanse premier Pedro Sanchez om Timmermans EU-Commissievoorzitter te maken. In ruil zou de EPP de voorzittershamer van het Europees Parlement krijgen, en de Hoge Buitenlandse vertegenwoordiger van de EU.

Alleen, dat was buiten een deel van haar eigen EPP gerekend. Die floot Merkel ongenadig terug. Zeker in Oost-Europa is er bijzonder weinig enthousiasme voor de socialist Timmermans. Bronnen bevestigen dat hij tien landen tegen zich had: dat is een groep die groot genoeg is om z’n benoeming te blokkeren. Onder meer de Ierse eerste minister Leo Vardakar, de Hongaar Viktor Orban, de Kroatische Andrej Plenkovic en de Bulgaarse Boyko Borisov zijn tegen. Bovendien leek de deal ook te mager voor de EPP: zowel de Commissievoorzitter als de voorzitter van de Europese Raad zouden dan naar andere politieke families gaan?

Uiteindelijk lukt het nu dus niet om een akkoord te bereiken. Maar er is tijdsdruk: volgende week komt het Europese parlement een eerste keer bijeen, en kiest het een voorzitter. Als de EU-leiders dat niet via een compromis hebben beslist, stemt het parlement gewoon zelf. Het is dus nu of nooit voor de EU-toppers om knopen door te hakken, anders verliezen ze macht.

Gesponsorde artikelen