Left Right
scrollTop top

Wat je moet weten over het Havana-syndroom, de mysterieuze ziekte die Amerikaanse functionarissen over de hele wereld treft


© De eerste bekende gevallen werden eind 2016 gemeld onder Amerikaans en Canadees personeel in Cuba. (Isopix)

De mysterieuze ziekte die ondertussen bekend staat als “Havana-syndroom” begon eind 2016 Amerikaanse diplomaten en inlichtingenofficieren te treffen in de Cubaanse hoofdstad. Nu, bijna vijf jaar later, zijn er maar liefst 200 incidenten gemeld onder Amerikaans personeel in een groeiende lijst van landen die Rusland, China, Oezbekistan en zelfs de Verenigde Staten zelf omvat. Sinds deze week hoort daar ook Colombia bij. Wat weten we over het Havana-syndroom?

De exacte oorzaak van het Havana-syndroom is onbekend. In toenemende mate wordt met de vinger gewezen naar Rusland, dat meerdere brutale aanvallen heeft uitgevoerd op tegenstanders en diplomaten in het buitenland. Er is echter geen bewijs tegen Moskou openbaar gemaakt en Rusland heeft betrokkenheid bij de incidenten ontkend.

De president van Colombia, Iván Duque, bevestigde deze week op de hoogte te zijn van meldingen van gevallen van het Havana-syndroom bij de Amerikaanse ambassade in Bogotá. De afgelopen weken zouden ten minste vijf gezinnen zijn getroffen die banden hebben met Amerikaans personeel.

Vorige maand meldde een lid van het team van CIA-directeur Bill Burns tijdens een reis naar India symptomen te ervaren die overeenkomen met het Havana-syndroom. In augustus kregen twee Amerikaanse personeelsleden in de Vietnamese hoofdstad Hanoi naar verluidt vlak voor de komst van vice-president Harris “onverklaarbare gezondheidsproblemen”. En Duitsland heeft onlangs ook een onderzoek bevestigd naar een “vermeende sonische aanval” op het personeel van de Amerikaanse ambassade in Berlijn. Hetzelfde gebeurde in Wenen.

Wat is het Havana-syndroom precies?

De exacte oorzaak van het Havana-syndroom is onbekend en Amerikaanse functionarissen verwijzen naar mogelijke gevallen als “abnormale gezondheidsincidenten”. De aandoening wordt gekenmerkt door een breed scala aan onverklaarbare symptomen, waaronder migraine, vermoeidheid, duizeligheid, angstaanvallen, geheugenverlies en cognitieve stoornissen. Sommige van de getroffenen hebben gezegd dat ze het gevoel hadden dat ze werden geraakt door een schokgolf of een energiestraal. In sommige gevallen waren de symptomen intermitterend; in andere bleven ze volharden en hadden ze langdurige zorg nodig.

Wanneer is het voor het eerst gedocumenteerd?

De eerste bekende gevallen werden eind 2016 gemeld onder Amerikaans en Canadees personeel in Cuba. CIA-agenten die op de Amerikaanse ambassade in Havana waren gestationeerd, meldden intense vermoeidheid, misselijkheid en een “pulserende druk” in hun hoofd.

Hersenscans toonden later weefselschade die normaal wordt gezien bij patiënten met hersenschudding na een bomaanslag of een auto-ongeluk. Terwijl Amerikaanse functionarissen naar antwoorden zochten, evacueerde de regering-Obama een groot deel van het ambassadepersoneel.

Destijds hadden de Verenigde Staten en Cuba pas hun diplomatieke betrekkingen hersteld na tientallen jaren van vijandelijkheden en sommige waarnemers speculeerden dat de incidenten het gevolg waren van aanvallen die gericht waren op het saboteren van de toenadering tussen de VS en Cuba. Cubaanse functionarissen ontkenden elke betrokkenheid of kennis van de ziekte.

Sindsdien zijn in meerdere landen vermoedelijke gevallen van het Havana-syndroom onder Amerikaanse diplomatieke en inlichtingenofficieren opgedoken. Eerder dit jaar drongen het Amerikaanse Congres er bij de inlichtingendiensten op aan meer informatie te verstrekken over de aard van de incidenten, na berichten dat ten minste twee functionarissen van het Witte Huis in 2020 last hadden van soortgelijke symptomen in de buurt van het terrein van het Witte Huis.

Wie en wat kan de oorzaak zijn?

Volgens The Wall Street Journal geloofden onderzoekers aanvankelijk dat een sonisch of akoestisch wapen de onverklaarbare symptomen veroorzaakte. Een afzonderlijke medische beoordeling in 2018 theoretiseerde dat de ziekte het gevolg zou kunnen zijn van blootstelling aan microgolven, die energie produceren op een radiofrequentie.

In december ontdekte een wetenschappelijk panel, georganiseerd door de National Academies of Sciences, Engineering and Medicine, ook dat “gerichte, gepulseerde, radiofrequentie (RF) energie” verantwoordelijk zouden kunnen zijn. Sommige waarnemers hebben gezegd dat het Havana-syndroom het onbedoelde gevolg zou kunnen zijn van een missie voor het verzamelen van inlichtingen door een buitenlandse regering.

Huidige en voormalige inlichtingenfunctionarissen hebben in toenemende mate met de vinger gewezen naar Rusland, dat meerdere brutale aanvallen heeft uitgevoerd op tegenstanders en diplomaten in het buitenland. Er is echter geen bewijs tegen Moskou openbaar gemaakt en Rusland heeft alle betrokkenheid bij de incidenten ontkend.

Wat volgt?

CIA-directeur Bill Burns benoemde in juli een hoge CIA-officier die een leidende rol speelde bij het vinden van Osama bin Laden als hoofd van een taskforce die de incidenten onderzoekt. Zowel Burns als de Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken hebben gezegd dat het vinden van de oorzaak van het syndroom een ​​prioriteit is.

(kg)


Deze artikelen kunnen u misschien ook interesseren…