Left Right
scrollTop top

Hoe kan dat gat in de begroting plots verdubbelen van 2,4 naar 4,2 miljard? En hoe erg is dat?


Hoe kan dat gat in de begroting plots verdubbelen van 2,4 naar 4,2 miljard? En hoe erg is dat?

De nieuwste cijfers van minister van Begroting Sophie Wilmès (MR) voorspellen slecht nieuws voor de federale regering: het tekort zou, als er niets gebeurt, oplopen tot 4,2 miljard euro. Maar tegelijk zijn die doemscenario’s deel van het toneel bij begrotingsoefeningen: MR moet “aantonen” dat een evenwicht niet meer haalbaar is. Benieuwd of de felste voorstanders van hervormingen en besparingen, Open Vld en N-VA, daarin meegaan.

Het beeld is meteen gezet, met de forse cijfers die MR-minister van Begroting Sophie Wilmès laat uitleggen: de oefening om toch uiteindelijk in 2018 een evenwicht te vinden is gigantisch. Het gaat om een tekort van liefst 4,2 miljard euro, om op koers te blijven voor dat evenwicht, dubbel zoveel als de 2,4 miljard die het daarvoor was.

Hoe zijn die cijfers zo kunnen ontploffen, op een paar weken tijd? Want de regering is al een tijdje bezig met de besprekingen van de begroting: technici van het topkabinet komen geregeld samen. Wel, één grote parameter om de toekomstige overheidsfinanciën te kunnen voorspellen is economische groei. En als je die dus een beetje lager inschat, heeft dat enorme gevolgen. Dat is dus de hoofdoorzaak van de plotse doemcijfers: het Planbureau stelt de economische groei bij van 1,5 procent naar 1,2 procent, vooral eigenlijk omwille van de gevolgen van de Brexit. Meteen komen er dan veel minder belastingen binnen, Wilmès rekent op zo’n 900 miljoen minder.

Een serieus probleem: de inflatie en dus de index

Bovendien worstelt minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) al heel deze regeerperiode met z’n cijfers: de geraamde inkomsten liggen een pak lager dan telkens geraamd, waardoor de cijfers van het tekort snel omhoog gaan. De impact van de aanslagen in Brussel blijft voelbaar in die inkomsten, vraag is alleen hoe groot die zal zijn.

Daarnaast is er de index. De regering heeft een indexsprong gedaan, tot woede van de vakbonden. Dat deed ze om twee redenen: om te besparen op de lonen van alle ambtenaren en alle uitkeringen én om in het geheel onze economie competitiever te maken. Al onze buurlanden hebben zo geen automatisch systeem van hogere lonen, als de inflatie stijgt.

Maar laat dat nu net een serieus probleem zijn voor België: die inflatie. Die heeft twee grote oorzaken: de elektriciteitsprijzen zijn fel gestegen, onder meer door hogere btw (een maatregel die de regering zelf heeft ingevoerd). Maar ook de prijzen van telecomproducten zijn veel duurder geworden. En doordat de regering niet fors ingrijpt op de prijsstijgingen van Proximus, Telenet en VOO, betaalt ze nu een forse prijs.

Want door die overdreven inflatie is de spilindex al bijna overschreden: binnenkort krijgen ambtenaren en uitkeringsgerechtigden dus zo’n 2 procent meer. Dat gaat handenvol geld kosten.

MR heeft er niet veel zin in

Maar is daarmee het hemel nu op de kop van de federale regering gevallen, en “het evenwicht nu totaal onhaalbaar!” zoals sommigen zeggen? Niet echt. De MR en minister Wilmès vinden al veel langer dat er niet te veel meer bespaard moet worden, in Wallonië is dat evenwicht echt geen thema. Didier Reynders gaf al aan dat een evenwicht in 2020 ook perfect kan. Een fors cijfer nu laten lekken dat iedereen doet duizelen komt dus wel handig uit in de communicatie, om straks een begroting met een groter tekort dan verwacht te duiden.

En ook de timing, “nog twee weken om het geld te vinden!” is niet zo dramatisch als het lijkt. Natuurlijk is er een deadline: op de tweede dinsdag van oktober is er de State of the Union van premier Charles Michel (MR). Dan moeten de cijfers worden voorgesteld. Dat is nog 18 dagen. Maar de regering is er wel al weken aan bezig. Elke discussie die zou voortvloeien uit het doemcijfer van 4,2 miljard, is ook al gevoerd bij een cijfer van 2,4 miljard tekort.

Enige dat écht telt: Europa

Zo liggen besparingen in de gezondheidszorg voor Maggie De Block al weken op tafel. Maar een andere piste die op tafel ligt: lineaire besparingen. Dat wil zeggen: op alle departementen. Maar dat is een lastige boodschap, want de regering wilde net op de ‘veiligheidsdepartementen’ zoals politie en leger, net méér gaan uitgeven.

Hoe dan ook, die schermutselingen over cijfers zullen de komende weken verdergaan. Maar zoals Open Vld al aangaf: voor hen is dat evenwicht nog niet opgegeven. Enige zekerheid in heel het begrotingsspel zijn overigens de richtlijnen van Europa, die iedereen wil halen. Zeker de norm om het tekort onder de 3 procent van het Bruto Nationaal Product te houden geldt als een ijzeren wet: het is ondenkbaar dat deze coalitie die norm niet haalt. Want dan beland je op het Europese strafbankje, en is de afgang voor Michel en co gigantisch.


Deze artikelen kunnen u misschien ook interesseren…


Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    45.011.246
  • Aantal
    doden
    1.180.948
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    392.258
  • Aantal
    doden
    11.308