Illinois bant microplastiek (en daar moeten we allemaal een voorbeeld aan nemen)

Illinois bant microplastiek (en daar moeten we allemaal een voorbeeld aan nemen)

De Amerikaanse staat Illinois heeft als eerste een verbod uitgevaardigd op het maken en verkopen van cosmetica die microplastiek bevat. Tegen respectievelijk 2018 (productie) en 2019 (verkoop) is het gedaan met microplastiek in cosmetica. Een voorbeeld dat we best allemaal volgen. 

Plastiek is overal, dat is geen geheim. Maar het stopt niet bij de zichtbare bronnen, zoals petflesjes, zakjes voor de groenten en speelgoed. Ook in alledaagse verzorgingsproducten, zoals zeep, shampoo, tandpasta, gezichtscrèmes en bodylotions, lipstick en mascara, zit plastiek.

En nog geen klein beetje: meestal bestaat 1 tot 5 procent, maar soms tot 10 procent, van de producten uit minuscule plastieken bolletjes die ook worden aangeduid met de term microplastiek. Dat lijkt niet veel maar in absolute cijfers is het waanzinnig: honderdduizenden van deze deeltjes. Officieel is microplastiek alle plastiek die kleiner is dan 5 millimeter diameter, maar vaak gaat het maar om fracties van millimeters.

Slecht voor het milieu

Een vloek voor het milieu om verschillende redenen: omdat het niet biologisch afbreekbaar is. Omdat ze niet uit het afvalwater gefilterd kunnen worden wegens te klein, en dus overal terechtkomen. In ons drinkwater, de rivieren en oceanen en alles wat daar van dicht of ver mee te maken heeft. 

Een andere kwalijke rol is de rol van microplastiek als vector: ze slorpen als het ware chemicaliën en bacteriën op die ze transporteren tot ver in de oceanen én mariene dieren (en waarschijnlijk ook mensen) vervuilen. Hoe het precies werkt en hoe zwaar de vervuiling nu al is, is moeilijk te zeggen, maar dat het ecosystemen en de algemene volksgezondheid kan bedreigen, daar heb je niet veel verbeelding voor nodig. 

In vele Amerikaanse meren, maar ook in de Arctische zee, is al microplastiek teruggevonden. 

Geen vermindering

Erger nog, ondanks alle inspanningen om minder plastiek te gebruiken en afval beter te sorteren, is er op 25 jaar tijd niets veranderd aan het niveau van microplastiek in zooplankton. De stijgende wereldbevolking, en de gestegen levensstandaard (en dus gebruik van cosmetica) in acht genomen een halve overwinning (het is ten minste niet verergerd!), maar dat is duidelijk niet goed genoeg. Voor 1990 werd overigens nauwelijks gebruikgemaakt van microplastiek in verzorgings- en schoonmaakproducten, maar met de voorkeur voor peelende producten en scrubs, worden ze veel vaker gebruikt.

De verandering in gang gezet

Zal een verbod van één staat veel uitmaken? Wel, dat zou goed kunnen meevallen. Californië en New York hadden een gelijkaardig voorstel klaar, in Californië is er vorige maand zelfs een wet gestemd die een verbod mogelijk maakt. Dat daar nog geen verbod is, en in Illinois wel, hebben we ‘te danken’ aan lobbygroepen die alles deden om de wet uit te stellen. Ook in Europa wordt al een tijdje gedacht aan een verbod, met Nederland als voortrekker

Milieugroeperingen reageerden kritisch op de wet in Illinois omdat het de bedrijven te veel tijd zou laten. Maar wellicht zal de deadline vlot gehaald worden, al is het maar omdat drie grote bedrijven uit eigen beweging beloofden over te schakelen op natuurlijk, biologisch afbreekbare alternatieven voor microplastiek tegen 2015: The Body Shop, Unilever (met Dove en Axe) en Johnson & Johnson (Aveeno, Listerine). Procter & Gamble (Ariel, Pantène) zetten als deadline 2017 maar er wordt geprobeerd de deadline te vervroegen. Andere bedrijven zullen dus wel moeten volgen.

En andere staten en landen dus hopelijk ook. Tot het zover is, kan iedereen die microplastiek wil vermijden, in de ingrediëntenlijst zoeken naar polyethyleen of polypropyleen. Bodyscrubs kan je bijvoorbeeld ook zelf maken.

Bronnen: The Verge, Treehugger, Ecowatch, The Bay Daily.

Een rapport over plastiekvervuiling vind je hier. 

Gesponsorde artikelen