Is dit het einde van de Democratie zoals we ze kennen?

Is dit het einde van de Democratie zoals we ze kennen?

9 november 2016 zal wellicht de geschiedenis ingaan als ‘zwarte woensdag’. Het onwaarschijnlijke gebeurde, Donald Trump werd President van de Verenigde Staten.   Al snel wordt het intellect van de Amerikaanse kiezer in vraag gesteld. Dat is echter een nogal gemakkelijke, maar vooral onjuiste conclusie. Wat we vandaag, en eigenlijk veel eerder al, in vraag moeten stellen is deze vorm van ‘Democratie’. 

Anti-establishment

Als er één iets moet opgevallen zijn deze verkiezingen dan is het wel de afkeer die ontstaan is tegenover het establishment, tegenover de grote politieke families, het kapitaal … Die afkeer bestaat natuurlijk al veel langer. (Denk aan de Occupy Wall Street beweging.) Alleen is die afkeer nooit echt duidelijk geworden in de presidentsverkiezingen. Tot nu. Al een hele tijd wordt het anti-establishment genegeerd. Er werd niet over geschreven of gesproken door de mainstream media. Tot een tijd terug de verkiezingsstrijd in de Verenigde Staten losbrak. We krijgen twee kandidaten (Trump en Sanders) die het flink gehad hebben met de gevestigde politieke garde. Twee kandidaten die op heel wat stemmen kunnen rekenen. Eindelijk wordt de man in de straat betrokken, eindelijk voelt de man in de straat zich vertegenwoordigd. De reactie van ‘het establishment’? Weglachen. Trump en zijn stemmers zijn tot aan het moment van de waarheid uitgelachen. Ze weten niet waarover ze het hebben, ze denken dat politiek eenvoudig is, …. Laat politiek maar over aan ons, de mensen die wel weten waar ze mee bezig zijn, het establishment. Dat is de reactie die duizenden kiezers krijgen. Gevolg? De haat voor de gevestigde orde groeit. Dat Sanders het zo ver geschopt heeft bij de democraten en dat Trump het nog veel verder geschopt heeft is daar ongetwijfeld het gevolg van. Net wanneer politici zoals Cruz en Clinton de kans krijgen om ook de mensen die het beu zijn aan te trekken, kiezen ze ervoor dat niet te doen. De gevoelens waarop Donald Trump inspeelt zijn reëel. Mensen zijn écht bang voor de gevolgen van ongecontroleerde immigratie. Mensen zijn het gevoel van machteloosheid écht beu. Mensen zijn écht bang voor de impact van China op hun leven. Het is aan de politiek om de mensen uit te leggen wat er gebeurt, waarom dat zo is en waarom we vooral niet bang hoeven te zijn. Als dat niet gebeurt, dan raken mensen zoals Trump uiteraard weg met het creëren van angst en polarisatie.

Gebrek aan vertegenwoordiging

Democratie bouwt voort op de wetenschap dat men in een land met te veel inwoners is om elk individueel mee te werken aan de besluitvorming. Omdat we tegelijk overtuigd zijn van de volkssoevereiniteit, het volk aan de macht, kiezen we ervoor om aan de hand van verkiezingen vertegenwoordigers aan te duiden. Ook hier knelt het schoentje in de Verenigde Staten. Door het gevestigde tweepartijen stelsel zijn de keuzes erg beperkt. De groenen konden op Jill Stein (groene partij) stemmen, maar wisten al bij aanvang ze geen enkele kans maakte om verkozen te worden. De president is bijna per definitie Republikein of Democraat.

Zowel Trump als Clinton konden op heel wat tegenstand binnen eigen partij rekenen. Veel mensen zijn niet naar de stembus getrokken om voor een kandidaat te stemmen, wel om tegen een kandidaat te stemmen. Op die manier het ergste kwaad voorkomen is dan de strategie. Dat betekent natuurlijk ook dat er heel wat mensen zijn die voor een bepaalde kandidaat gestemd hebben, maar zich in de verste verte niet vertegenwoordigd voelen door die kandidaat. Het hele systeem van democratie steunt op vertegenwoordiging en laat het nu net dat zijn dat deze verkiezingen ernstig ontbraken.

Naast het feit dat 9 november 2016 de geschiedenis ingaat als de dag dat Donald Trump president wordt, zou de dag ook de geschiedenis moeten ingaan als de dag waarop men begon met de democratie grondig te hertekenen.

Gesponsorde artikelen