Left Right
scrollTop top

Koning nu aan zet, al verwacht iedereen dat die sleutels van de Zestien gewoon aan premier Michel teruggeeft


Koning nu aan zet, al verwacht iedereen dat die sleutels van de Zestien gewoon aan premier Michel teruggeeft

Het is nu aan koning Filip, voor het eerst in diens loopbaan, om de partijen door een politieke crisis te loodsen. Premier Michel bood hem gisteren z’n ontslag aan, de koning deed de meest voorzichtige zet: dat ontslag even in beraad houden. Straks ziet hij alle partijvoorzitters behalve die van Vlaams Belang en PVDA. Spectaculaire moves worden er niet verwacht van de koning.

Het was een treurig bezoek, toen premier Charles Michel (MR) gisterenavond vanuit het halfrond in de Kamer rechtstreeks naar het Paleis van de koning reed, aan de overkant van het Warandepark. De premier, die hardnekkig tien dagen lang had gezocht naar methodes om z’n minderheidskabinet te doen overleven, kon niet anders dan daar ontslag gaan geven. De ultieme knieval aan de linkse oppositie een paar uur daarvoor was mislukt: de voltallige oppositie stond klaar om met een motie van wantrouwen het kabinet Michel II buiten te dragen.

De koning deed wat elke verstandige koning zou doen: het ontslag even in beraad houden. Daarmee koopt hij tijd voor iedereen. Meteen mogen alle partijvoorzitters “die een fractie hebben in de Kamer” op de koffie bij de vorst. Op die manier vallen Vlaams Belang (drie zitjes in de Kamer), Vuye & Wouters (twee zitjes), PVDA (twee zitjes), DéFI (twee zitjes) en de Parti Populaire (één zitje) uit de boot: zij zijn te klein om een echte fractie te vormen in de Kamer.

Dat is meteen het eerste handigheidje van koning Filip en zijn kabinetschef, Vincent Houssiau. Die kabinetschef, net als zijn voorganger Frans van Daele, is van christendemocratische signatuur. Hij was diplomatiek adviseur van onder meer Herman Van Rompuy (CD&V) en Yves Leterme (CD&V) en uiteindelijk kabinetschef van Koen Geens (CD&V) op het departement Justitie, voor hij overstapte naar het Paleis als kabinetschef. Zeker bij de N-VA, die in wezen republikeins is, kijkt men met veel aandacht naar de stappen die de koning en z’n kabinetschef gaan nemen.

epa

Michel II als minderheidskabinet verschilt niet veel van Michel II in lopende zaken

Uiteraard zal de koning straks, na de gesprekken, het ontslag van premier Michel wel aanvaarden. Hij kan weinig anders, nadat hij zal vaststellen wat in de Kamer dinsdag al duidelijk bleek: het kabinet Michel II heeft nauwelijks 52 zetels op 150, en moet geen steun van de oppositie verwachten. Het was net om de vernedering van een motie van wantrouwen te vermijden, dat de premier naar de koning trok.

Het meest plausibele is dat de koning dan vervolgens Michel in lopende zaken laat gaan. Heel ver zat het kabinet van Michel II daar al niet van: de begroting van zogenaamde “voorlopige twaalfden”, waarbij geen nieuwe beleidsstappen gezet worden, en men gewoon kan uitgeven wat vorig jaar ook kon, was al aangekondigd door de premier, gisteren in de Kamer.

Maar op één cruciaal punt is er wel een verschil tussen dat minderheidskabinet dat het tien dagen vol hield en de regering die straks in lopende zaken gaat: premier Michel en zijn ministers hebben straks niet langer “volheid van bevoegdheid”, zoals dat heet. Ze moeten dus bijzonder voorzichtig zijn, en kunnen niet meer zo maar beslissingen vanuit de regering nemen, de zogenaamde koninklijke besluiten.

De facto zal diezelfde regering Michel dan wel kunnen doen waar ze al langer op aanstuurde: in het parlement wisselmeerderheden zoeken om per dossier nog iets te realiseren. Maar echt beleid kan er niet meer gemaakt worden, wat in het minderheidskabinet Michel II wel het geval geweest was.

epa

Kamer moet beslissen over vervroegde verkiezingen

Eens de koning de sleutels van de Zestien dan teruggeeft aan Michel, om daar lopende zaken te gaan organiseren, ligt de bal terug in de Kamer. Die moet dan zelf beslissen of er vervroegde verkiezingen komen. Want het is niet de regering of de koning, maar het parlement, dat zichzelf moet ontbinden en verkiezingen uitschrijven. De premier is technisch gezien immers het parlement te snel af geweest, door de motie van wantrouwen niet af te wachten en zelf ontslag te gaan aanbieden. Er moet dus nu nog altijd een meerderheid van de partijen bereid zijn om nu al naar de stembus te gaan.

Vraag is of dat lukt. N-VA en Vlaams Belang willen wel, ook de groenen hebben een manifest belang bij nu al een kiescampagne, terwijl ze zo hoog in de peilingen staan. Maar alle anderen staan niet te trappelen. De MR van de premier kijkt aan tegen een zwaar verlies, zeker omdat de liberale premier in z’n ultieme speech een knieval voor links maakte, en kwam bedelen om steun van de socialisten.

Maar die laatste familie, met zowel PS als sp.a, kijkt in de peilingen ook aan tegen een ferme tik. CD&V en Open Vld lijken ook niet geneigd nu al naar de kiezer te willen, al ontkende voorzitter Wouter Beke (CD&V) dat wel op Villa Politica: “De gemeenteraadsverkiezingen waren goed, en we winnen in de peilingen”, stelde hij. Maar tussen woord en daad staan in deze toch een pak praktische bezwaren.

Het lijkt er dus sterk op dat er straks geen meerderheid is om nu al, vervroegd, naar de kiezer te gaan. Want verkiezingen binnen 40 dagen, dat betekent dat begin februari de uitslag voor de federale stembusslag valt. Dan zit de Wetstraat al volop in de hectiek van de campagne voor de verkiezingen van het Europese, Vlaamse, Brusselse en Waalse parlement in mei 2019. Op zo’n moment, in februari, dan een federale regering vormen zonder die regionale uitslagen, lijkt politiek ondenkbaar.

Vraag is of die houding, van verkiezingen vermijden en vijf maanden uitstellen, politiek verstandig is. “Wie schrik heeft krijgt slaag”, is een oude wet die geldt bij de stembusslag. N-VA en Vlaams Belang zullen niet nalaten dat beeld uit te buiten.

epa

Deze artikelen kunnen u misschien ook interesseren…


Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    40.776.671
  • Aantal
    doden
    1.124.669
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    240.159
  • Aantal
    doden
    10.489