Kritische kanttekening bij het overlijden van Steve: hij was een prachtkerel, inclusief zijn tekortkomingen

Kritische kanttekening bij het overlijden van Steve: hij was een prachtkerel, inclusief zijn tekortkomingen

Steve is ten onder gegaan aan zichzelf, en dat siert hem als mens. Hij was niet de koele kikker, de cynicus, of de machtspoliticus die beter gewapend is tegen de onvermijdelijke terugval na een triomfantelijke glansperiode.  Die menselijke factor moeten we scheiden van de enkel samenhangende debatten: Steve’s kwaliteiten en gebreken als politicus, Steve’s privé-leven, de rol van de media…

Politiek glijmiddel

De SP-A heeft na de agusta-perikelen een dubbel probleem. Haar imago heeft zware averij geleden, en een hele generatie van haar toppersoneel is verbrand. Tegelijk zit het socialisme als ideologie in dipje. De tijd van het biefstukkensocialisme is voorbij. Het etatisme dat Franstalig België tot een onaantastbaar rood bastion maakt, ligt de Vlaamse kiezers niet. De machtspolitieke spelletjes lijken ook aan Steve niet besteed. Het socialisme zal gezellig zijn, voorspelt hij. Steve is een politiek glijmiddel. En omdat een partij niet kan blijven zakken in de peilingen lijkt hij ook succesvol.

Zijn teletubbies zijn niet voor niets een verwijzing naar een kleuterprogramma. De onderliggende gedachte is: hou het simpel, neem de mensen met leuk optimisme terug bij de hand, en leid ze voorzichtig naar de volgende stembus, zonder onderweg ook maar iemand voor het hoofd te stoten. Maar daarin zit ook de onvermijdelijke ondergang van de formule. Janssens heeft talent als manager, maar mist de socialistische roots. Vandenbroucke is een intellectuele klasbak, maar te theoretisch voor een brede volkspartij. De Vandenbossche-babe is van een ondraaglijke lichtheid. En Steve mag dan streetwise zijn, dat maakt je nog niet geschikt voor toppolitiek met de Dehaene, De Gucht en Di Rupo’s van deze wereld. Die mannen ademen politiek en hebben lak aan gezelligheid. Ze zien er een slimme gimmick in van de SP.A. Ze hebben het geprobeerd, herinner je Dehaene die “Mooi ’t leven is mooi” staat te brullen.

Maar ze moeten toegeven dat nu Bertje op dit vlak de rol moet lossen wegens te veel van partij gewisseld, de populist van dienst Stevaert is. De belangrijkste opdracht van de politici in de jaren dat Stevaert meedraait aan de top, is het minimaliseren van het volgende verlies aan het blok. Op dat vlak is er geen Stevaert-effect. Stevaert verzwakt de andere traditionele partijen, maar in de verdere opgang van het blok is hij een neutrale factor. Als er met de lichte toets geen opzienbarende resultaten meer te scoren vallen, is Steve de politiek beu. Er blijft van de teletubbies uiteindelijk maar één man over: Vandelanotte. Niet toevallig de man die het meest politicus van de oude stempel was gebleven.

Icarus in Hassel

Het nadeel van boegbeeldpropaganda is dat je het zelf een stuk moet geloven. Als Barnum niet overtuigd is dat zijn circus het beste ter wereld is, dan werkt de parade niet. Dat is tragisch. De Oude Grieken hebben er constant voor gewaarschuwd. En de Icarus-mythe is Steve dan ook op het lijf geschreven. Machtige politici worden omringd door bewonderaars, echte en ook valse, de hielenlikkers. Macht erotiseert ook zonder twijfel. De gave om met je voeten op de grond te blijven is levensnoodzakelijk in die omstandigheden. Het is Steve niet gelukt. Dat is echter niet de verklaring van wat er gebeurde.

Noch Walter Capiau, noch Pol Vandendriessche, noch Jos Gysen, en zoveel anderen, hebben hun leven beëindigd omdat ze niet meer bij de bakker pistolets durven bestellen na wat er over hun privé-leven is uitgelekt. Die dingen gebeuren, mensen zijn geen robots. Wie zonder zonde is mag altijd de eerste steen werpen. Mensen, Vlamingen voorop, en Limburgers misschien nog meer, zijn ook vergevingsgezind. Maar hier zijn de problemen van Steve bovenop een van nature tot depressie geneigde persoonlijkheid gekomen, en dat waarschijnlijk op het foute moment. Mensen zijn vaak cyclisch in hun gemoed, en sommigen onder ons zijn dat in hogere mate, de toppen zijn hoger, maar de dalen ook dieper dan normaal.

Als je dan in de neergaande spiraal zit, kan een bijkomend probleem onoverkomelijk lijken. Dat is vermoedelijk de oorzaak van het drama dat zich afspeelde. En misschien nog een klein stukje heimwee naar de tijd van de eerbetuigingen. Dit was de enige manier om nog met eerbetuiging overladen afscheid te kunnen nemen. Na een nieuwe ranzige zedenzaak en een natuurlijke dood over pakweg vijftien jaar, zou de publieke opinie enkel nog lauw reageren op het overlijdensbericht.

De baggermolen

De media zijn de kop van jut. Een nog anonieme vrouw die slachtoffer is, en Steve die nu zorgvuldig gespaard wordt, laat geen andere uitlaatklep over. Vader en dochter Claes konden fijntjes insinueren dat hen exact hetzelfde was overkomen! Het woord “bagger” viel bij herhaling. Yves Desmedt stak zelfs de hand in eigen boezem. Steve Stevaert heeft met de duivel van de media een pact gesloten. De duivel geeft, maar neemt -als zijn tijd gekomen is- altijd meer terug. De pers kan niet aan een stuk iemand blijven ophemelen, dat worden de mensen beu. De truc is dus dat je iemand opstuwt in de vaart der volkeren, tot hij hoog genoeg zweeft om van zijn val een nieuw smeuïg verhaal te maken.

Ik vind niet dat Steve buitenmatig hard is aangepakt. Naar mijn gevoel is over het wansmakelijk incident met de Marrokaanse vriendin weinig “bagger” over zijn hoofd gekieperd. De wonderboy was zo slim, dat was hij zeker, om al voor het zover was uit eigen beweging de luwte op te zoeken. Ook over de nieuwe zaak hebben de media geen woord te veel geschreven. Ze hebben er niet eens de kans toe gehad. Ik denk dus niet dat Steve uit angst voor de media tot het besluit kwam dat het voor hem niet meer hoefde. Ik denk dat Steve vooral bang was geworden van zijn schaduw. Hij was geen politicus meer, hij bleek ook geen bijster goede bankier, hij was niet geboren voor het zakenleven van postjes en vriendjes. En zoals vaak bij mensen die snel en gemakkelijk veel succes hadden, is afkicken van applaus erg moeilijk.

De gedachte dat er boe- en awoert geroep zou volgen, dat de er met rotte tomaten in plaats van met rode rozen zou worden geworpen moet ondraaglijk geweest zijn. Dat maakt van Steve een mens van vlees en bloed. In plaats van zijn verwachtingen bij te stellen aan de hand van normale dagelijkse normen, heeft hij ervoor gekozen de standaard te handhaven met als onvermijdelijk gevolg dat hij in zijn eigen ogen gefaald heeft. Niemand van de toeschouwers die op zijn leven terugkijken deelt die overtuiging. Steve was een prachtkerel, inclusief zijn tekortkomingen. Ik hoop dat zijn laatste gedachte rustgevend was, en dat hij in de verte de uitgestoken hand van zijn broer zag, toen het koude troebele water zich over hem ontfermde.

Gesponsorde artikelen