Merkel besluiteloos over Brexit: gaat Duitse kanselier alweer een cruciaal Europees dossier vertragen met haar twijfel?

Merkel besluiteloos over Brexit: gaat Duitse kanselier alweer een cruciaal Europees dossier vertragen met haar twijfel?

Zowat alle Europese regeringsleiders en de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker willen dat de UK “zo snel mogelijk” vertrekt uit de EU. Maar Angela Merkel doet wat ze zowat altijd doet in Europese dossiers: aarzelen, niets beslissen, op de rem staan. Voor haar kunnen de Britten zelfs blijven, of een heel speciale status krijgen. 

De Franse president François Hollande liet gisteren aan Reuters weten dat hij zowat een half uur had gebeld met Angela Merkel, de Duitse kanselier. “Duitsland en Frankrijk zitten helemaal op één lijn over de afhandeling van de zaak na het Britse referendum”, zo lieten de Fransen een beetje krampachtig weten. “Ze hopen volledige duidelijkheid te scheppen en onduidelijkheid te vermijden.”

Dat het nodig is voor de Fransen om zo’n bericht de wereld in te sturen is veelzeggend. De afgelopen 48 uur was het verwarring troef over de houding van Europa ten opzicht van de UK.

Vandaag zien Merkel en Hollande elkaar, en ook de Italiaanse premier Matteo Renzi is daarbij. Deze week is er dan een top van alle 27 regeringsleiders om het over de Brexit te hebben. Daar moet wat duidelijkheid komen over de positie de EU over de Britten.

Want afgelopen weekend kwamen er heel gemengde signalen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de zes stichtende landen van de Europese Unie kwamen bijeen in Berlijn. En daar waren ze redelijk ferm voor de UK: de procedure over het verlaten van de EU moet zo snel mogelijk opgestart worden. Snelheid maken met die exit dus, was de boodschap. Ook de Europese Commissie had daar al op aangedrongen: Jean-Claude Juncker sprak over “zo snel mogelijk de procedure opstarten”.

Maar de Britten zelf zijn ondertussen de Brexit behoorlijk voor zich uit aan het schuiven. David Cameron nam ontslag als premier, maar blijft aan tot oktober. En hij wil dat de nieuwe premier pas dan begint met het écht in gang zetten van de procedure, door het fameuze artikel 50 in te roepen en de EU te verlaten. De Britten maken dus allerminst haast.

Iedereen wil de Britten nu weg, behalve de Duitse kanselier

Ondertussen hebben zowat alle Europese leiders, ook Belgische eerste minister Charles Michel (MR), erop aangedrongen om veel sneller te gaan. En wat daarbij ook iedereen aangaf: de Britten hoeven niet allerlei cadeau’s te verwachten als ze hun status en relaties met de EU gaan ‘heronderhandelen’ als niet-lid van de club.

Zelfs het Europees parlement is duidelijk: morgen is er een buitengewone zitting van dat parlement. En daar wil Martin Schulz, de Duitse voorzitter van dat parlement, de Britten oproepen om de procedure voor scheiding van de EU in werking te zetten. Een meerderheid gaat die oproep steunen.

Maar toen kwam Angela Merkel dus op de proppen, met een twijfelende, aarzelende houding. Dat doet meteen denken aan haar rol in de euro-crisis, of die in de asiel-crisis. In beide situaties duurde het maanden voor Merkel een beslissing kon of wilde nemen, wat maakte dat de zaken onnodig escaleerde en de gevolgen gigantisch negatief werden voor de andere lidstaten.

Met de Brexit lijkt het meteen dezelfde weg op te gaan. Want haar kabinetschef suggereerde al dat het Britse parlement de uitslag van het referendum zou kunnen negeren en gewoon bij de EU blijven. Technisch gezien kan dat perfect: het referendum was in principe enkel “een advies”. Maar het lijkt ondenkbaar daar de Britse politiek de wil van de meerderheid naast zich zou neerleggen. Dat Merkel haar entourage zulke suggesties lanceert is natuurlijk wel veelzeggend.

‘Speciale status’ voor de Britten?

Merkel gaf meteen de Britten ook ruim tijd en floot de Europese Commissie, het Europees parlement en een pak van haar collega-regeringsleiders terug: “Het moet geen eeuwen duren, maar we moeten ook geen strijd voeren over een strak tijdschema. Belangrijk is dat de onderhandelingen op een zakelijke manier en in goed overleg gevoerd worden.”

Volgens Duitse bronnen wil Merkel, als ze dan toch uit de EU zouden stappen, de Britten een soort ‘speciale status’ geven. Een statuut dat de UK extreem dicht bij de EU zou houden, hoewel ze dan geen lid meer zijn. Sociaal-economisch leunen de Duitsers heel dicht aan bij de liberale Britten, die grote voorstanders zijn van een vrije markt. Beiden vormden altijd een tegengewicht voor de meer Franse en Zuid-Europese aanpak van staats-geleide economieën. Maar dat dreigt nu weg te vallen, vandaar dat de Duitsers de Britten er zo veel mogelijk willen bijhouden.

Vandaag moet blijken hoe zeer Duitsland en Frankrijk nu op één lijn zitten. Ze willen een plan voorleggen over een ‘flexibele Europese Unie’. Wat dat concreet betekent is nog niet duidelijk, maar het moet vooral zorgen dat er niet nog landen de EU verlaten.

Gesponsorde artikelen