Omstreden Turteltaks verdwijnt: minister van Energie Tommelein (Open Vld) wil alternatief en oppositie glundert

Omstreden Turteltaks verdwijnt: minister van Energie Tommelein (Open Vld) wil alternatief en oppositie glundert

De omstreden Turteltaks verdwijnt. Dat is een belasting op energie om de schuldenput te dichten die ontstaan is nadat groene energie overdreven gesubsidieerd is. De beslissing werd genomen door het Grondwettelijk Hof en daar is huidig Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) niet tevreden mee. Hij zegt dat er naar alternatieven gezocht moet worden om de schuldenberg af te lossen. Coalitiepartner CD&V wil een lagere energiefactuur met het principe ‘de vervuiler betaalt’. De oppositie jubelt.

De veelbesproken Turteltaks verdwijnt. Persbureau Belga meldt dat het Grondwettelijk Hof dat beslist heeft. Voor de belastingjaren 2016 en 2017 blijft die wel nog van kracht om rechtsonzekerheid en administratieve moeilijkheden te vermijden. Geld terugvorderen gaat dus niet.

In 2015 voerde de Vlaamse regering de Turteltaks, officieel de Vlaamse energieheffing, in. Die was vooral bedoeld om de schuldenberg, die ontstaan was door de uitbetaling van certificaten voor het opwekken van groene energie, weg te werken. Daarvoor was het financieel bijvoorbeeld erg voordelig om zonnepanelen te zetten.

Wat veranderde er? Sinds 1 maart 2016 moesten bedrijven en gezinnen de Vlaamse energieheffing betalen. Kostprijs: gemiddeld 100 euro per gezin, per jaar. De heffing kon op veel kritiek rekenen en werd door velen al snel Turteltaks genoemd, naar toenmalig minister van Energie Annemie Turtelboom (Open Vld). Omdat haar naam aan de heffing verbonden bleef, nam Turtelboom in april 2016 ontslag uit de Vlaamse regering.

Vorig jaar dienden onder meer Test-Aankoop en de PVDA een verzoek tot vernietiging van de Turteltaks in bij het Grondwettelijk Hof. Het argument van Test-Aankoop: er is sprake van discriminatie en een overschrijding van bevoegdheden, want op federaal vlak zijn er al taksen op energiegebruik. Het Grondwettelijk Hof geeft hen gelijk. “Er bestaat al een federale belasting op energieverbruik en het Vlaams Gewest mag op dat energieverbruik geen nieuwe belasting heffen”, staat in het arrest.

Tommelein (Open Vld): “Gratis bestaat niet”

Huidig Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) is niet tevreden met de beslissing van het Grondwettelijk Hof en zegt dat er een alternatieve oplossing zal moeten komen “om de schuldenput te dichten”. “Met het verdwijnen van de energieheffing verdwijnt de schuld van 2 miljard euro uit het verleden niet”, aldus Tommelein. “Noch de engagementen van jaarlijks minstens 1,2 miljard euro, die in het verleden zijn aangegaan en nog jaren blijven lopen. De energie-omslag kost geld.”

Tommelein heeft ook kritiek op de beslissingen van de vorige Vlaamse regering, eigenlijk op zijn partijgenote Turtelboom, maar dat zegt hij niet expliciet. “In Duitsland hebben ze in tegenstelling tot in Vlaanderen éérst een draagvlak gezocht en de kost van hernieuwbare energie ook van bij de start doorgerekend. Bij ons is de vergissing gemaakt om de energiefactuur kunstmatig te bevriezen. En natuurlijk ook om niet op tijd de oversubsidiëring aan te pakken. Gratis bestaat echter niet. Daar wil ik heel eerlijk en open over zijn. We zullen dus moeten bekijken hoe we dit kunnen oplossen.”

CD&V wil lagere energiefactuur

Nu de Turteltaks verdwijnt, ziet coalitiepartner CD&V een kans om de overgang naar duurzamere energie “te financieren met een lagere factuur”. Koen Vanden Heuvel (CD&V), fractieleider in het Vlaams parlement, wil “niet zomaar een gelijk forfaitair tarief voor elke gebruiker” en vraagt een grondige hervorming die dit jaar nog rond zou moeten zijn. “De energiefactuur kan zeker omlaag,” zegt CD&V-parlementslid Robrecht Bothuyne. “De energiefactuur kan zeker omlaag, nu de biomassacentrales in Genk en Gent er niet komen. Gezinnen met lagere inkomens mogen niet het slachtoffer worden. De klimaatdoelstellingen van 2020 moeten gerealiseerd worden en de regering moet uitgaan van het principe ‘de vervuiler betaalt’.”

Oppositie glundert

De oppositiepartijen reageren tevreden op de beslissing van het Grondwettelijk Hof. Groen vindt zelfs dat Tommelein de Turteltaks meteen moet intrekken. “Onrechtvaardig, onduurzaam en nu ook ongrondwettelijk’, zegt fractieleider Björn Rzoska (Groen). “De Turteltaks is een dubbele belasting, zegt het Grondwettelijk Hof. Dit is dus de bevestiging dat die fundamenteel oneerlijk is. Minister Tommelein (Open Vld) moet deze onrechtvaardige factuur meteen intrekken. De Vlaamse regering kan niet doen alsof haar neus bloedt. Groen dient een rechtvaardig alternatief in om de factuur betaalbaar te houden en investeringen in groene energie te garanderen.”

De Vlaamse regering had reeds 450 miljoen belastingen van de Turteltaks in de begroting ingeschreven. Rzoska: “De uitspraak zet ook de Vlaamse begroting op losse schroeven. Zeker nu Langerlo en Bee Gent niet doorgaan moet er een nieuw voorstel op tafel komen. Groen denkt daarbij aan het afromen van de superwinsten van de grote zonneparken.”

Bij de socialisten klinkt eenzelfde geluid. “De sp.a heeft van in het begin gezegd dat de Turteltaks oneerlijk, onnodig en onwettig is”, zeggen Vlaams fractieleider Joris Vandenbroucke (sp.a) en parlementslid Rob Beenders (sp.a). Ze roepen Tommelein nu op om werk te maken van een “rechtvaardige financiering”. Volgens hen hebben Vlaamse gezinnen twee jaar lang een “onwettige belasting” betaald. Ze wijzen erop dat de Raad van State eerder in een advies al aangegeven had dat de Turteltaks onwettig is. “De regering had zichzelf heel wat onheil kunnen besparen door op dat moment de Turteltaks te begraven en een eerlijke en betaalbare energiefactuur uit te werken.” Nochtans kreeg ook de sp.a in de heisa rond de Turteltaks heel wat kritiek. Velen wilden de Turteltaks zelfs omdopen tot de ‘Freya-factuur’, naar voormalig minister van Energie Freya Van den Bossche (sp.a). Zij had volgens critici immers de schuldenberg van de certificaten voor het opwekken van groene energie te hoog laten oplopen.

Bij de PVDA reageren ze natuurlijk triomfantelijk, ze waren zelf juridisch ten strijde getrokken tegen de Turteltaks. Peter Mertens (PVDA) en Tom De Meester (PVDA) spreken van een zware nederlaag voor de Vlaamse regering. “Het is de PVDA die de term ‘Turteltaks’ lanceerde, die minister Annemie Turtelboom uiteindelijk de kop kostte, maar wij hebben altijd gezegd: het ontslag van minister Turtelboom volstaat niet, ook de Turteltaks zélf moet verdwijnen. Het Turteltaksproces bewijst dat actie loont. Echte kracht komt van onderuit. De woede over de Turteltaks zit zeer diep, bijna 20.000 mensen steunden het Turteltaksproces. Vandaag krijgen we gelijk.” Wel betreurt de PVDA dat de heffingen van de voorbije twee jaar niet worden teruggevorderd. “Dat is totaal inconsequent. Het Hof moet ons juridisch over de hele lijn gelijk geven, maar plooit hier duidelijk voor het politieke establishment.”

Vlaams Belang zegt dat de vernietiging van de Turteltaks “onmiskenbaar een blamage voor de Vlaamse regering” is. Vlaams parlementslid Stefaan Sintobin (Vlaams Belang) vraagt de regering nu “geen nieuwe wegen te zoeken om de rekening van de door de politiek veroorzaakte schuldenput alsnog op de burgers af te wentelen”.

Gesponsorde artikelen