PS ontkent Open Vld eraf te willen rijden: de spelletjes zijn volop bezig federaal

Elio Di Rupo
Elio Di Rupo - EPA

De federale schermutselingen zijn nu eindelijk begonnen. Of tenminste, de socialisten zijn begonnen.

Wat gebeurt er precies? Het is duidelijk dat de PS de handen vrij heeft, nu de Waalse regering en de Franse gemeenschapsregering zijn gevormd. Via De Standaard lekt nu dat de socialisten, zowel PS als sp.a aandringen op het vertrek van Open Vld aan de federale onderhandelingstafel. Want er is immers nog steeds een partij mathematisch op overschot, met alle overblijvende spelers, federaal aan tafel. Samen komen N-VA (25), PS (20), MR (14), CD&V (12), Open Vld (12) en sp.a (9) aan 92 zetels, terwijl 76 volstaan. Ofwel CD&V ofwel Open Vld ofwel sp.a zijn er te veel aan.

Of toch niet? In deze fase zijn ‘geruchten’ gevaarlijk. Want via La Libre Belgique ontkent de PS dan weer: wij hebben niets geëist, zo laten ze weten. Maar tegelijk geven ze toe, een “zo links mogelijke regering te willen”. Dus ja, een ‘gedachtenoefening’ via een krant, zoals het dan mooi heet.

De details: De sp.a heeft al van in het begin gezegd dat ze ‘mathematisch nodig’ willen zijn. Dat is logisch: in elke regering overbodig zijn, is vreselijk voor een partij. Dan word je telkens bij onderhandelingen dood gemaakt. Maar nu zouden PS en sp.a een stap verder gaan: ze willen Open Vld eruit. Dat maakt dat het geen paars-geel wordt, maar nog een tikje linkser: met CD&V erin, en Open Vld eruit, zit er nog een vakbond onrechtstreeks mee in de regering: het ACV. Vraag is hoe hard ze het spelen, en of het enkel de sp.a is die dit lanceert, of ook de PS.

Tussen de regels: Wie goed luisterde naar de informateurs, wist dat Johan Vande Lanotte (sp.a) het plan in gang zette. “Het kan pas echt beginnen als iedereen aan tafel echt nodig is”, zo stelde hij op de persconferentie. Dat de socialisten proberen om de liberale familie uit elkaar te spelen, en CD&V aan boord te houden, mag niet verbazen: dan geeft toch een garantie op een linkser kabinet.

Gwendolyn Rutten
Gwendolyn Rutten

In de wandelgangen: Het zoemt nu al weken van de geruchten dat Gwendolyn Rutten (Open Vld) aast op de Zestien, de post van eerste minister. Dat zou de PS wel willen aanbieden, maar enkel in een paars-groene coalitie. Dat scenario is absolute horror voor zowat heel de verzamelde top van Open Vld, exclusief Rutten. Maar door nu te dreigen de Open Vld er helemaal uit te gooien, zet de PS verstandig heel Open Vld onder druk.

Hoe groot is de kans? Het is eerder onwaarschijnlijk dat dergelijk scenario zich werkelijk voltrekt:

  • Waarom zou de N-VA dit aanvaarden? Dan stappen ze in een bijzonder moeilijk project, met de liberale flank onafgedekt. Als ze communautair weinig binnen halen, zal het sociaal-economisch moeten. Maar dan zonder Open Vld, dat is vreemd.
  • Dit scenario lag al eerder op tafel, toen N-VA overwoog om Vlaams (en ook federaal), een coalitie met socialisten en CD&V te maken. Toen is het intern afgewezen bij N-VA.
  • Dit zet dan meteen ook de Vlaamse regering onder hoogspanning: daar zitten N-VA en Open Vld wel samen in.
  • Waarom zou de MR dit aanvaarden? De banden tussen Charles Michel (MR) en Wouter Beke (CD&V) zijn altijd zeer goed geweest, de Franstalige liberalen zijn regelmatig in de periode van Michel II ook in botsing gekomen met Open Vld. En, die partij stapte zonder de MR in de Brusselse regering. Maar om nu zomaar de liberale familie te lossen, dat is toch oncomfortabel voor de Franstalige liberalen. De MR lachte het hele scenario ondertussen al weg: dit is geen optie voor hen.
Bart De Wever
Bart De Wever – EPA

De grote vraag? Hoeveel druk kan de PS zetten? Of wat bieden ze in ruil onder tafel aan de N-VA qua garanties? De enige manier om Bart De Wever hierin tegemoet te komen, is inhoudelijk een pak zaken aanbieden.

Waarom dit gebeurt: De spelen federaal zijn nu eindelijk geopend, Di Rupo heeft de handen vrij en Vande Lanotte is meester in tactiek. Maar voor de vorming van de Vlaamse regering zal niemand aan Vlaamse kant zich laten eraf rijden, of een zet maken.

Gesponsorde artikelen