SpaceX lanceert Falcon 9

SpaceX lanceert Falcon 9

Er was een tijd dat elke lancering wereldnieuws was. Nu zijn de media de ruimtevaart gewoon geworden (of misschien zelfs beu geworden). Toch had er iets meer aandacht mogen gaan naar de lancering van de Falcon 9, misschien de eerste echte stap in de richting van commerciële ruimtevaart. 

In mijn wonderjaren, 50 jaar geleden, was private ruimtevaart door een of andere (goed- of kwaadaardige) private organisatie vanzelfsprekend. Dan Cooper botste in 1958 in de Braziliaanse jungle op een verborgen ruimtebasis, en kreeg in ruil voor zijn stilzwijgen prompt een zitje in de volgende bus naar het geheim ruimtestation. Kuifje was al in 1954 naar de maan gevlogen, maar dat telt hier niet. De maanexpeditie was een regeringsprogramma van Syldavië. Privé initiatief in de ruimtevaart was voor Hergé, een controlefreak op het vlak van de geloofwaardigheid, nog net iets te ver gegrepen. Maar wij, in onze korte broek en met een bros-kapsel, wisten het in de early-sixties: private ruimtevaart was maar een kwestie van “nog enkele jaren”. In de sixties kon alles in een wip. De evolutie van John Glenn’s vlooiensprong van enkele gewichtloze minuten tot een geslaagde maanlanding nam minder dan tien jaar in beslag. Maar meteen was duidelijk dat de kostprijs van ruimtevaart even astronomisch was als de sterrenhemel van het reisdoel. In de jaren ’70 wist iedereen dat privé de ruimte ingaan op het belachelijke af ongeloofwaardig was. Het genre kende zijn laatste stuiptrekking in 1979 met Moonraker. Maar dan bleef het vijfentwintig jaar muisstil. De ruimtevaart werd aan de buitenaardsen uitbesteed (ET, Close Encounter of the 3rdkind) in de collectieve verbeelding. Eerlijk gezegd sprak de lompe Spaceshuttle met al zijn kinderziekten (ten onrechte!) niet echt tot de verbeelding van de nieuwe jongeren. Het duurt dan tot de nooit om een stunt verlegen Richard Branson zijn prematuur loket opent voor de ticketverkoop voor een privé-uitstapje naar de ruimte. De prijs is relatief laag, 250.000 dollar, maar dat is voor een korte trip op 15 km hoogte, net iets hoger dan een commerciële Boeing gaat, zeg maar. En tickets verkopen is nog iets anders dan de vlucht ook op regelmatige basis tot een goed einde te brengen. 

Dan is SpaceX toch nog iets méér en beter. SpaceX leverde zondag 20 april zijn paasei af bij het ISS-Ruimtestation zo’n 500 kilometer hoog boven het aardoppervlak. Commercieel is het bedrijf levensvatbaar. SpaceX heeft immers nog een contract voor negen vluchten bij NASA lopen. In 2014 worden 10 lanceringen gepland. Nasa heeft na de pensionering van de Shuttles zelf geen transport meer van en naar de ruimte. De Russen verkopen de zitjes in de Soyuz. De technologie is nog uit de jaren zestig, het kraakt behoorlijk maar het werkt nog steeds. Maar die zitjes zijn erg duur en de Russen gebruiken daarbovenop hun monopolie in het kader van de internationale spanning als diplomatiek wisselgeld. In volle Krim-crisis moest Obama eventjes 500 miljoen dollar overschrijven op de rekening van Poetin. Maar eens de betaling rond, zette de gammele russische taxi op 28 maart drie astronauten af aan het ISS, zodat zich daar nu 6 mensen bevinden. Die moeten straks weer worden vervangen, en ook nog eens veilig worden teruggebracht. De Russen lachen in hun vuistje. Ze kunnen rekenen wat ze willen, bij gebrek aan alternatief in de bemande ruimtevaart. Maar voor cargo van de bagage, en voor de lancering van satellieten is er nu dus SpaceX.    

Met een prijskaartje van 100 miljoen dollar per ton bagage, is dat nog iets duurder dan extra-gewicht bij Ryan Air. Maar er is beterschap op komst. SpaceX heeft deze keer de booster, de lanceringsraket, kunnen recupereren op zee. Dat is een klleine stap, maar het is ook een grote sprong. Het is een kleine stap omdat het natuurlijk weinig zin heeft een booster uit de oceaan te vissen, om hem nadien volledig te moeten reviseren. Dat eindigt met een hogere kostprijs dan de bouw van een heel nieuw exemplaar. Zo schiet het natuurlijk niet op. Maar het is de bedoeling om de landing van de lanceerraket te fine-tunen tot ze effectief verticaal op harde bodem lukt. Niet wars van de publiciteit heeft SpaceX op 18 april een goed getimede testvlucht gemaakt met zo’n zachte landing. De Grashopper F9R ging zowaar 250 m op en neer. niet spectaculair zult u denken, maar het reusachtig ding landt toch maar mooi verticaal. De F9R in de foto hieronder DAALT zoals je in het Youtube-filmpje van SpaceX kunt controleren. 

(https://www.youtube.com/watch?v=0UjWqQPWmsY)

Vanaf de vierde vlucht van 2014 zou worden getracht de lanceringsraket inderdaad terug behouden te doen landen op die manier. Dat zou dan een ready to re-use lanceringsraket zijn. Inderdaad de gigantische sprong vooruit voortvloeiend uit de kleine stap van de recuperatie in de oceaan vorige week. Toegegeven, het is minder WOW dan de perfect verticale zachte landing op aarde van de volledige immense rood-witte maanraket van Zonnebloem in  1954. Maar die is “real”. Het is absoluut een vermelding waard in de annalen van de ruimtevaart. Een belangrijke stap naar de commerciële ruimtevaart is deze week gezet door SpaceX.

Gesponsorde artikelen