The Selfish Giant: Sprookje op de rand van de samenleving

The Selfish Giant: Sprookje op de rand van de samenleving

Schrijver/regisseur Clio Bernard tilt met The Selfish Giant (2013) de trend van het Brits sociaal realisme op een hoger niveau. De film toont de onderkant van de Britse samenleving, waar wrede wetten gelden en het slechtste in de mens naar boven komt. Tussen al het vloeken en de klappen door gunt Bernard ons nog een vleugje oprechte warmte. Zo wordt de confronterende onderwereld van The Selfish Giant pijnlijktastbaar en menselijk. De film geeft ons pas echt een reality check wanneer we beseffen dat de armoede die in The Selfish Giant in beeld wordt gebracht helemaal niet zo ver weg is.

De reus

De bittere en meedogenloze film The Selfish Giant dankt zijn titel aan het gelijknamige kindersprookje van Oscar Wilde. De film speelt zich echter niet af in een sprookjesachtige omgeving, maar in een aftandse buurt in Noord Engeland. Omringd door het triestige aanzicht van modderige weilanden, elektriciteitsmasten en fabrieksschoorstenen proberen de jonge vrienden Arbor (Conner Chapman) en Swifty (Shaun Thomas) zich te redden in hun dagelijkse leven vol onbetaalde rekeningen, geweld en drugs. Beide jongens zijn geschorst van school en werken aan hun ‘toekomst’ door oud ijzer te verzamelen. Het schroot levert hun een schamel zakcentje op bij Kitten (Sean Gilder), koning van de schroothoop. Dat Kitten de selfish giant is wordt al snel duidelijk wanneer hij Arbor en Swifty meer en meer inlaat met illegale praktijken.

Waar de reus in het sprookje van Oscar Wilde een mooie tuin heeft waar de kinderen uit de buurt stiekem in spelen, zo heeft de reus in de film van Clio Bernard een schroothoop waar Arbor en Swifty stiekem hun geld verdienen. 

De ambities van de jongens lopen echter zo uiteen dat hun vriendschap op de proef gesteld wordt. Swifty, de zachte dierenliefhebber, beseft dat de waarden en normen van de agressieve en hyperactieve Abor tegen de zijne ingaan, maar kan de vriendschap niet zomaar achter zich laten. Hij biedt zijn hulp aan bij een gevaarlijke klus die Arbor voor Kitten uitvoert.

De moraal van het verhaal

Zoals ieder sprookje heeft The Selfish Giant van Oscar Wilde een moraal, eentje die ook in Clio Bernards film terug te vinden is. Niet alleen het gezegde “boontje komt om zijn loontje” krijgt in beide versies een ereplaats. Zowel het verhaaltje als de film gaan over de gevolgen van het buitensluiten van kinderen. De reus van Wilde verjaagt de kinderen uit zijn tuin en krijgt voor straf een eeuwige winter. Arbor en Swifty worden buitengesloten door Kitten en de andere kinderen uit de buurt. Op school zijn ze niet meer welkom en zelfs thuis is voor hen geen veilige haven. Maar in tegenstelling tot Oscar Wilde – wiens reus een kans krijgt om alles weer goed te maken en wiens straf als sneeuw voor de zon verdwijnt – verdient de reus van Clio Bernard geen second chance en betekent het geen ‘eind goed al goed’ wanneer Kitten Arbor en Swifty in zijn wereld toelaat.

Sprookje zonder uitzicht

The Selfish Giant is een donker en actueel sociaal drama met overtuigende acteerprestaties van Conner Chapman (Arbor) en Shaun Thomas (Swifty), die in The Selfish Giant hun acteerdebuut maken. Het realistische camerawerk en de eenzame decors springen in het oog. De beelden zijn over het algemeen dynamisch uit de hand gefilmd, maar raak geplaatste steady shots breken met het shaky camerawerk en verhogen het realisme van de film. Het troosteloze decor weerspiegelt de leegte, afzondering en eenzaamheid van de karakters. 

Clio Bernard maakt in The Selfish Giant sterke keuzes en drukt haar persoonlijke stempel op de film. Zo plaatst ze middenin de film, tussen de vrij sobere scènes, een ogenschijnlijke climaxscène. Met deze spannende en knap gefilmde paardenrace zou menig regisseur zijn slotronde rennen, maar Bernard kiest ervoor om de ophef snel achter zich te laten en uiteindelijk in stilte te eindigen.

De grimmige film is zowel aangrijpend als vertederend, een tegenstelling die de The Selfish Giant toegankelijk maakt. We kunnen met enige afstand naar het zware drama in de film kijken, maar worden toch meegenomen in de emoties en de verlangens van de personages. Hoe hard de wereld in The Selfish Giant ook is, het verhaal is en blijft een sprookje. Regisseur Clio Bernard toverde dit sprookje weliswaar om tot een visueel interessante en emotioneel meeslepende ruwe parel.

Janet van den Brand

Gesponsorde artikelen