Waarom ebola misschien wél een gevaar is voor de mensheid

Waarom ebola misschien wél een gevaar is voor de mensheid

Newsmonkey acht de kans klein dat jij en ik door ebola zullen worden geveld. Maar de virussen zullen de mens overleven. De vraag is enkel wanneer. Enkele redenen waarom dit de onvermijdelijke uitkomst is van de evolutionaire tombola.

Gevaar één:

Ebola is een virus, en virussen zijn er om bekend snel te kunnen muteren. Ze kweken snel en bestaan uit relatief multifunctionele bouwstenen. Er moet er maar een in de volgende generatie een “defect” vertonen dat toevallig een verbetering is. Dat Ebola te snel zijn gastheer uitroeit is misschien maar tijdelijk. Dat Ebola niet “airborn” is, is geen must voor het virus. Niets belet dat het toeval een andere manier van overdracht verzint dan via rechtstreekse aanraking. Dan is het hek van de dam. 

Een tweede gevaar 

Mensen zijn creatieve bedenkers van superwapens. Dat loopt nogal eens fout bij de ontwikkeling of het gebruik ervan. Eén wanhopig geworden Assad, een zot als Kabila, Amin Dadda of Hitler die vindt dat als zijn briljante heerschappij ten einde komt, het voor de rest van de wereld ook niet meer hoeft…

Een mislukt experiment in een labo…

Een derde gevaar: Welgemeend eco-terrorisme 

Eén gekke professor die vindt dat de mens schadelijker is voor deze unieke planeet dan een virusje dat 80% van de tweepoters uitroeit… 

Fanatici kijken niet op een paar miljoen doden meer of minder.  Hun messiaanse roeping dwingt hen tot drastische maatregelen: de Aarde is zo uniek in de kosmos dat we haar moeten beschermen tegen de verwoesting die tweehonderdjaar industriële samenleving aanricht. Weg met de mens, voordat hij de Aarde vernietigt. In hun tunnelvisie redden ze de Aarde van haar dodelijke infectie met humanoïden.

Een vierde gevaar: de planeet is de Ecoterroristen voor 

Een ingebouwd verdedigingsmechanisme in het ecosysteem van de Aarde vernietigt in die hypothese de mens. De hypothese is zo gek nog niet. Het is geen toeval dat onze planeet tot voor honderd jaar een miljard jaar vrij stabiel bleef. Dat is miraculeus.

Het leven is maar mogelijk in een flinterdun laagje topsoil (pakweg 100m) en de onderlaag van de ijle dampkring errond pakweg 1000m. Zelfs op het niveau van onze kleine planeet is dat een heel dun schilletje. (De doorsnee van de aarde is 40.000km /3,14 =) 12.700 km. 99% van het leven speelt zich dus af in een laagje dat hooguit één 10.000e van de doorsnee van de aarde is. Dat is dunner dan een appelschil in verhouding tot de appel.  Als de Aarde een bol was met een meter doorsnede was het leefbaar laagje errond niet nog maar een tiende milimeter dik. De dikte van twee haartjes.  

Leven is bovendien in strijd met de wet op de entropie. De natuurwet is dat alle systemen streven naar de grootst mogelijke wanorde. Als je melk bij koffie giet heb je niet alle melkmoleculen links, en de koffie rechts, maar een homogeen mengsel. Op basis van dat principe is leven, dat uit chaotische moleculen een orde maakt, tegen-“natuurlijk”. Maar het leven heeft het met vallen en opstaan toch gehaald. Het is mogelijk dat de catastrofe “Mens” een grote uitdaging is, maar het is niet uitgesloten dat het ecosysteem in het verleden al een paar zwaardere aanslagen heeft overleeft, en nog iets voor ons in petto heeft uit het arsenaal van haar ingebouwde stabilisatoren. 

We penetreren, omdat we met zo veel zijn (en zo roofzuchtig) plaatsen waar voordien nauwelijks mensen kwamen. En daar kunnen al miljoenen jaren virussen sluimeren die nog nooit een mens hebben ontmoet. Als de mens “overal” komt treedt dit mechanisme dus automatisch in werking, om het overwicht van één soort terug tot redelijke proporties te herleiden. Gaia leeft.

Gevaar vijf: Puur statistisch heeft het virus meer kans 

Het heeft immers veel tijd. Heel veel tijd; Wij denken dat honderd jaar het virus afhouden prima is. Wij denken dat we in het jaar 2014 leven, met de chinezen en de egyptenaren erbij spreken we over hooguit 5.000 jaar geschiedenis. Duizend onbekende virussen kennen al duizenden jaren geen enkele vorm van ongeduld. Ze zijn bereid een miljoen jaar te wachten als het moet. Maar als ze toeslaan is het een tijdbom die zonder veel scrupules haar vernietigend werk uitvoert. Een erg complex organisme als de mens kan zich, in tegenstelling tot het virus, niet aanpassen op korte termijn.

Kortom, als het tot een confrontatie komt, zijn wij de klos, niet zij. Virussen zijn lottoformulieren, ze proberen alle combinaties, altijd maar nieuwe mutaties, tot er finaal volgens de wet der grote aantallen ééntje tegelijk dodelijk is en prijs heeft: tegen alle waarschijnlijkheid in ontmoet hij een voor besmetting vatbare homo-sapiëns-sapiëns. De kans is dus inderdaad klein dat jij (ja jij daar!) morgen door ebola wordt geveld.

Maar de kans is heel wat groter dat in de volgende duizend jaar, of tienduizend jaar, of honderdduizend jaar, een agressief virus de virus-superpot wint. Een mens die een schram oploopt net aan de doorn waar een achterneefje van Ebola, of Sars of Swine-flu geduldig zat te wachten.

En dan is de homo-sapiëns-sapiëns een stapje opgeschoven in de strijd van onze moedige planeet  tegen de entropie. We zijn dan bevorderd tot Homo-Sapiëns-Sapiëns-Fosilis. Maar er zijn dan met een beetje geluk nog vele duizenden soorten over die we nog niet hebben uitgeroeid tijdens onze korte passage.

Gesponsorde artikelen