“West-Vlaanderen houdt een machtsgreep op CD&V”: 3 ministers en straks ook nog de voorzitter?

CD&V Sammy Mahdi Joachim Coens
Isopix

De voorzittersrace verloopt bij momenten bijzonder ‘regionalistisch’. En daarbij zijn sommigen de dominantie van West-Vlaanderen beu.

Wat gebeurt er precies? De voorzittersrace bij CD&V ligt wagenwijd open: met 26 procent voor Joachim Coens en 19 procent voor Sammy Mahdi in de eerste ronde, zijn er nog een pak stemmen die ‘open’ vallen en die te verdelen zijn in de tweede ronde. Maar daarbij duikt ‘regionale’ irritatie op, over hoe de West-Vlamingen alweer in pole position zitten om de hoogste post binnen de partij binnen te halen.

De details: Regionale spanningen zijn niets nieuws binnen partijen: overal in Vlaanderen wordt er uiteindelijk, bij de pikorde, bij het uitdelen van posten, bij het meten van de machtsverhoudingen, rekening gehouden met de scores per provincie, of zelfs de kracht van ‘grotere burgemeesters’. Een score van een partij is uiteindelijk ook de optelsom van provinciale kieskringen, het doet er dus wel degelijk toe of een partij ‘goed’ scoort of niet in een bepaalde provincie. Zo is Antwerpen bij uitstek het machtsbastion van N-VA, scoort Open Vld merkelijk sterker in Oost-Vlaanderen en zijn Limburg en zeker West-Vlaanderen van oudsher altijd meer ‘CVP-provincies’ geweest.

Tussen de regels: ‘CDWL’, zo doopte Koen Van den Heuvel, zelf van Antwerpen en tot voor kort Vlaams minister, zijn eigen partij, een beetje schertsend: Christen-Democratisch-West-Vlaanderen-Limburg, bedoelde hij met de afkorting. En de waarschuwing dat de partij “moest opletten om niet compleet herleid te worden tot die twee perifere gebieden in Vlaanderen. Hij eiste ‘meer gewicht voor de Vlaamse ruit’. Feit is dat bij de verdeling van de posten in de Vlaamse regering opnieuw Limburg (Wouter Beke) en West-Vlaanderen (Hilde Crevits) bediend zijn. En dat Benjamin Dalle dan wel in Brussel woont, maar wel een West-Vlaming is. Tel daar nog even de federale regering bij, dan heb je Koen Geens (Vlaams-Brabant), Pieter De Crem (Oost-Vlaanderen) én Nathalie Muylle (alweer West-Vlaanderen). Dat maakt dat het evenwicht zoek is. En daar komt nu ook nog Coens bij.

In het nieuws: De Standaard brengt het verhaal dat de West-Vlaamse CD&V-leden werkelijk bestookt worden door het lokale partijapparaat om toch maar voor ‘hun’ Coens te stemmen. West-Vlaamse CD&V’ers bevestigen dat het Coens is die in de provincie massaal steun krijgt. Dat hoeft niet te verwonderen: ook al spreekt boegbeeld Hilde Crevits zich niet openlijk uit, ze laat heel duidelijk tussen de lijnen aan alles en iedereen verstaan dat het voor haar Coens is, en niemand anders.

Het effect: Die massale steun zet wel wat kwaad bloed. “West-Vlaanderen houdt voorlopig een machtsgreep op de partij”, stelt een topper droog vast. Iedereen kan rekenen: als er straks na nu al drie ministers ook nog een voorzitter bijkomt, gaat het gewicht wel héél fel naar West-Vlaanderen door hellen. Maar niet iedereen zit in die ‘regionale reflex’. “Coens is niet de man van Hilde. Zij laat het graag uitschijnen, dat ze hem van in het begin steunde. Maar dat is gewoon niet zo, pas nu haakt ze haar wagonnetje aan”, zo stelt een insider.

Wie is ‘het establishment’? Het valt wel op: beide kandidaten worstelen om maar niet als de man ‘van het apparaat’ gezien te worden. Mahdi wordt weggezet als apparatisjik, want “hij heeft al drie jaar een kantoor en salaris op de Wetstraat 89”. En Coens wordt afgedaan als ‘marionet van Hilde’. Het moge duidelijk zijn: de partijtop is niet populair, vandaag de dag bij de basis van CD&V. Niemand zit te wachten op ‘sturing van bovenaf’.

Wat opvalt: Coens is zeker de kandidaat die meer oudere CD&V-leden aanspreekt. Dat valt af te leiden aan de manier van stemmen: toen de papieren stembrieven geteld waren, lag Coens ruim aan kop. Maar nadat de online stemmen daarbij kwamen, maakte Mahdi een forse comeback. Het is dus zeker niet enkel een ‘tribale’ of ‘regionale’ keuze, misschien eerder een groot verschil in leeftijd, aanpak en appeal. Want daar kan natuurlijk niemand om heen: tegenover een blanke man van 55 uit het platteland, staat een jonge dertiger, een jongerenvoorzitter met Iraakse roots van de stad.

Wat met steun van de andere kandidaten? Wat wel duidelijk is, is dat Coens al meer ‘endorsements’ beet heeft dan Mahdi. De Limburger Raf Terwingen was de eerste die zich achter Coens zette. En dat lijkt ook Walter De Donder te doen, ook al is hij nochtans van hetzelfde Vlaams-Brabant als Mahdi schaart. Katrien Partyka zal zich niet uitspreken in de race, van Christophe Vermeulen en Vincent Van Peteghem is nog niets bekend. Coens heeft zeker op z’n meeste tegenstanders een meer amicale, zachtere indruk nagelaten. Mahdi blijkt een competitiebeest, wat hem dus niet alleen vrienden oplevert.

De grote vraag? In hoeverre kan ‘West-Vlaanderen’ de doorslag geven? Ongeveer een kwart van de CD&V-leden heeft daar een lidkaart, de kracht is dus wel groot. Anderzijds: Coens was de enige West-Vlaming, we mogen er dus vanuit gaan dat hij al een flink deel van de ‘regionale’ stemmers kaapte. Het is vooral uitkijken wat Oost-Vlaanderen doet: als Van Peteghem zich straks achter Coens schaart, lijkt het momentum voor Mahdi moeilijk te keren. Maar anderzijds, als Van Peteghem, toch nog steeds een wissel op de toekomst in zijn provincie, plots voor Mahdi kiest, is dat een enorme duw in de rug.

Een gamechanger? Zoals de race nu ligt, lijkt Coens over de beste kaarten te beschikken. Maar het duurt nog drie weken. Daarbij is het zeker uitkijken naar de debatten, of een ander moment waarop hij de race kan keren. Het is haast ondenkbaar dat CD&V daarvoor opnieuw zou kiezen voor een ‘gesloten’ formule, waarbij niet-leden worden buiten gehouden. Na het rapport van de ‘Twaalf’, dat pleitte voor radicalere verandering, zou dat een signaal in omgekeerde richting zijn: een partij die op zichzelf terug plooit.

Gesponsorde artikelen