Wetenschappers hebben onderzocht of The Day After Tomorrow zou kunnen gebeuren. En wat denk je?

Wetenschappers hebben onderzocht of The Day After Tomorrow zou kunnen gebeuren. En wat denk je?

Een stel wetenschappers heeft onderzocht of een scenario zoals in de rampenfilm The Day After Tomorrow echt kan gebeuren. In die film belanden we in een nieuwe ijstijd. En ja hoor: het zou kouder kunnen worden. Hoogdag voor de klimaatontkenners, want: “Ziejewel, die wetenschappers weten niet waar ze het over hebben”. Probleem: de studie voorspelt helemaal geen Kleine IJstijd. Maar het wordt er wel van gemaakt.

Voor wie The Day After Tomorrow niet gezien heeft: de blockbuster van Roland Emmerich vertelt het verhaal van hoe de wereld in no time bevriest als gevolg van het stilvallen van de golfstroom en we in een nieuwe ijstijd verzeilen. De golfstroom, da’s een sterke en warme oceaanstroom die er onder meer voor zorgt dat we in ons deel van Europa een mild klimaat hebben.

Wetenschappers vragen zich al een hele tijd af wat de aan de gang zijnde opwarming van ons klimaat, waardoor ijs smelt in onder meer Groenland, kan betekenen voor die Golfstroom. De aanwezigheid van menselijke broeikasgassen doet de aarde (en vooral de poolgebieden) warmer worden. Door het smelten van het Groenlandse landijs verwachten wetenschappers dat er meer zoet water in de Golfstroom terechtkomt.

Dat zoet water zinkt na afkoeling minder snel naar de bodem. Daardoor kan de Warme Golfstroom minder effectief zijn werk doen en op termijn zelfs stilvallen. Gevolg: de winters in Europa worden kouder. De Golfstroom zou op een gegeven moment zelfs helemaal stilvallen, wat de gemiddelde temperaturen met maar liefst 10 graden naar beneden zou doen gaan in ons deel van de wereld. Genoeg volgens de film om een nieuwe ijstijd te triggeren.

AMOC

Onderzoekers aan de Universiteit van Southampton zijn nu eens gaan kijken naar wat er effectief zou gebeuren als de Golfstroom, of om het helemaal juist te omschrijven de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), ineens zou stilvallen. Ze gebruikten daarvoor ECHAM, een atmospheric general circulation model van het Max Planck Instituut. En de uitkomst is volgens professor Sybren Drijfhout dat het effect in zo’n geval wel degelijk gaat zijn dat de opwarming van onze Aarde stopt. Ons deel van Europa zou zelfs 100 jaar lang nodig hebben om weer op de gemiddelde temperaturen van nu te komen.

Er zijn echter een paar “maars” en “problemen” en vooral veel nuances. Om te beginnen is er dit: vergeet Day After Tomorrow-toestanden, het stilvallen van de AMOC gaat gedurende 10 à 15 jaar een verschil van 0,8 graden maken. Da’s iets minder dan wat de opwarming tot nu is sinds de industriële revolutie. Pas op: je zou dat voelen, het zou vooral in de winter vaker en harder gaan vriezen. De Elfstedentocht zou weer kunnen. Maar een ijstijd? Niet echt.

Er is nog iets: als het zou gebeuren zou na die pakweg 15 jaar de opwarming van ons klimaat gewoon hervatten volgens de studie. Na 40 jaar zouden we alweer aan de opwarming van nu zitten. Bovendien: het stilvallen van die Golfstroom, als het al gebeurt, zou pas plaatsvinden wanneer de gemiddelde opwarming op onze planeet vier graden bereikt.

Vier graden

Om dat even in perspectief te zetten: als we aan vier graden zitten, is er wellicht niet veel meer over van onze beschaving. Het is – toegegeven – waar we naar op weg zijn, en tenzij we heel snel geen broeikasgassen meer uitstoten, zullen onze achterkleinkinderen daar wellicht mee geconfronteerd worden. Het leefbaar gedeelte van onze planeet zal dan ergens in Siberië en Canada zijn. Bij vier graden speelt het niet echt nog een rol dat we even naar drie graden gaan.

De realiteit, berekend nog niet zo lang geleden door NOOA, is dat de Golfstroom door klimaatopwarming 25 à 30 procent tegen het einde van de eeuw zal afnemen. NOOA (National Oceanic and Atmospheric Administration) wijst ook op een veel belangrijker gevolg van het stilvallen van de Golfstroom: het zou betekenen dat op heel korte termijn de zeespiegel met 80 centimeter zou stijgen. Maar: “No current comprehensive climate model projects that the AMOC will abruptly weaken or collapse in the 21st century. We therefore conclude that such an event is very unlikely.”

Valentina & de zonne-activiteit & de Kleine IJstijd

In juli werd er ook al een Kleine IJstijd voorspeld. Professor Valentina Zharkova van de universiteit van Northumbria presenteerde de resultaten van haar onderzoek tijdens de National Astronomy Meeting in het Welshe Llandudno en wat bleek: haar nieuwe model voorspelt dat de activiteit van de zon met 60 procent zal dalen tegen 2030. “Dat”, zo lazen we, “zal zorgen voor weersomstandigheden die niet meer zijn waargenomen sinds de Kleine IJstijd die in 1645 begon”. Alleen: Zharkova zelf schrok wel even toen ze dat las. “In the press release, we didn’t say anything about climate change”, zegt ze, plus: er staat in haar studie ook helemaal niks over enige invloed op het klimaat.

Het klopt ook langs geen kanten. Die verminderde zonneactiviteit zal geen verschil maken. “We’re living in a time when human activity has created so many emissions of heat trapping gases in the atmosphere that that effect is now swamping the effects of these cycles of sun energy hitting the earth”, zegt Jason Funk van de Union of Concerned Scientists. Ook Gavin Schmidt, de directeur van NASA’s Goddard Institute for Space Studies noemde het “complete garbage”: “The research is not uninteresting, but it’s like people worrying about the cost of their latte when they can’t pay their mortgage payments.”

De Day After Tomorrow-studie van deze week, zorgt ondertussen voor massaal veel beweging online. Dat er een pak meer artikels zijn verschenen dan de studie is gelezen, zegt al wel iets. Nogal wat van die websites zijn overigens gefinancierd door of het werk van klimaatontkennners of -lobbyisten. Wel, oordeel zelf maar:

Gesponsorde artikelen