Zeldzame Titicacakikker op rand van uitsterven: wetenschappers bundelen krachten om ‘scrotum kikker’ te redden

Titicaca frog
Een exemplaar in een dierentuin in Polen. (EPA)

Vijf wetenschappelijke instellingen bundelen hun krachten in een massale inspanning om de Titicaca-reuzenkikker te redden van de uitsterving. De soort komt uitsluitend voor in de regio rond het Titicacameer in Peru en Bolivië. Hoeveel exemplaren nog in het wild leven is niet geweten.

De Titicacakikker is een van de grootste soorten aquatische kikkers ter wereld. Naast het Titicacameer komt de amfibie uitsluitend voor in een aantal andere hooggelegen meren in Peru en Bolivië. Hun losse huid creëert veel plooien en rimpels, wat zorgde voor de ongelukkige bijnaam ‘scrotum frog’ (de balzak kikker).

Project om kikkers te redden

Het doel van het project is om de kikkers te redden van de uitsterving. Daarvoor zullen de wetenschappers de habitat van de Titicacakikker bestuderen en genetische analyses uitvoeren om na te gaan hoe de soort het best kan worden beschermd. Autoriteiten en natuurbeschermers over de hele wereld maken zich al jaren zorgen over de toestand van de kikkers.

Natural Reserve For The Titicaca Giant Frog - Bolivia Animals
(EPA)

Het nieuwe onderzoek wordt geleid door biologen en deskundigen op het vlak van dierengeneeskunde. De onderzoekers zijn afkomstig uit Bolivië, Peru, Ecuador en de Verenigde Staten. Het project werd zondag aangekondigd door het Natuurhistorisch Museum van Bolivië.

Grootste kikkers ter wereld

De amfibie brengt zijn hele leven in het water door. Ze leven op dieptes van wel 100 meter. Men denkt dat de kenmerkende huidflappen de kikkers helpen om meer zuurstof te absorberen in het water van het Titicacameer, dat zich bevindt op een hoogte van 3.800 meter boven de zeespiegel.

Telmatobius culeus, zoals de wetenschappelijke naam luidt, zijn de grootste soort aquatische kikkers ter wereld en worden tot wel 17 centimeter groot. De bekende Franse ontdekkingsreiziger Jacques-Yves Cousteau beweerde zelfs dat hij in de jaren zeventig een exemplaar van 60 cm groot en 1 kilo zwaar tegenkwam.

Met uitsterven bedreigd

The Titicaca water frog (Telmatobius culeus) is presented at the zoo in Wroclaw
(EPA)

In 2016 werden meer dan tienduizend kikkers dood gevonden op de oevers van een zijrivier van het Titicacameer. Niemand wist precies waarom ze in zulke grote aantallen stierven, maar de autoriteiten merkten tijdens een onderzoek slib en afval op en de lokale media meldden destijds dat de afvoer van rioolwater mogelijk een rol speelde in de massale sterfte.

Omwille van hun opmerkelijke huid zijn de kikkers helaas erg gegeerd bij de lokale bevolking. Al jarenlang maken ze jacht op de kikkers omdat ze denken dat het dier medicinale krachten bezit. De Titicacakikker is het hoofdingrediënt van een drankje dat ‘kikkersap’ wordt genoemd en dat ze op sommige lokale markten verkopen. De kikkerbenen worden geroosterd of gegrild en staan bekend als een delicatesse. Het lichaam wordt ook gebruikt als amulet. Van de huid maken ze allerhande zakjes en lederwaren.

Titicacameer

Natural reserve for the Titicaca giant frog
(EPA)

Gezien de enorme omvang van het Titicacameer is het moeilijk in te schatten hoeveel kikkers er momenteel nog in leven zijn. Volgens de Internationale Unie voor Natuurbescherming (IUCN) is de populatie tussen 1994 en 2004 met 80 procent gedaald. De toestand van het meer is sindsdien alleen nog maar verslechterd. De kikkers zijn een ecologisch belangrijke soort in het Titicacameer, ook wel een indicatorsoort genoemd, wat betekent dat ze de autoriteiten helpen om de gezondheid van het ecosysteem en van andere soorten in de omgeving te meten.

Gesponsorde artikelen