Zo verdeelt Jambon straks de Vlaamse ministerposten

Jan Jambon
Formateur Jan Jambon (N-VA) - EPA

De vorming van de Vlaamse regering duurt nog even. Maar de verdeling van de posten is eerder wiskunde dan emotie.

In het nieuws: Maggie De Block (Open Vld), toch bij de absolute partijtop van de Vlaamse liberalen stelt het openlijk, op Villa Politica: “Het gaat nog een tiental dagen duren voor we een Vlaamse regering hebben”. Bij de andere partijen komt er bevestiging: het verloopt stroef. Geen septemberverklaring dus, zoals gepland op 23 september, want nog geen Jambon I. De grote ideologische knopen liggen nog op tafel, en het gaat niet echt snel vooruit.

In de wandelgangen: Off the record hoor je uiteraard hier en daar wel wat frustraties. Dat is eigen aan onderhandelingen. Maar tegelijk valt te horen “dat het zeer inhoudelijk en gedetailleerd verloopt”, met “goede, constructieve discussies”. Dat het traag gaat, is dan niet echt verwonderlijk, de methode-Jambon bestaat erin om honderden pagina’s regeerakkoord te schrijven. Dat moet gekibbel achteraf vermijden. Overigens valt op dat zowel formateur Jan Jambon (N-VA) als Hilde Crevits (CD&V) er veel aan willen doen om de plooien glad te houden en geen vuile was buiten te hangen.

Voor de goede verstaander: Het is logisch dat op het eind van een onderhandeling frustraties ontstaan, dat de spanning toeneemt. Maar niemand twijfelt er echt aan dat er wel een coalitie komt met deze combinatie: N-VA, CD&V en Open Vld. Het hoort nu eenmaal bij het proces van regeringsvorming: een paar stevige clashes op voorhand.

De grote vraag? Wat wordt de machtsverhouding binnen die regering, qua aantal ministers en hun bevoegdheden? Wel, dat is eigenlijk voor een groot deel een wiskundig antwoord. Het is namelijk zo dat het aantal ministerportefeuilles per partij, en ook de volgorde waarin de partijen mogen kiezen, al lang vast ligt.

Hoe zit de methode ineen? Dat is gewoon een berekening, volgens het zogenaamde systeem D’Hondt, hetzelfde mathematische systeem dat wordt gebruikt om bij verkiezingen de zetels te verdelen. Men deelt telkens de score van elke partij in twee, drie, vier, vijf, zes … delen en kijkt dan naar de volgorde van die berekening (zie hieronder). In principe zijn er negen ministerposten plus een parlementsvoorzitter te verdelen: in totaal dus 10 posten. Maar het kan ook dat deze regering gaat voor 10 ministerposten en dus 11 plekken in totaal (later hierover meer).

Zetelverdeling ministers
newsmonkey

De precieze volgorde? Als de methode D’Hondt is toegepast, krijg je een goed zicht op hoe dominant de N-VA is (zie hieronder de volgorde). De N-VA mag uiteraard de minister-president kiezen, maar ook de derde keuze is bijvoorbeeld voor hen. Pas als vierde mag Open Vld kiezen. Het gonst zo bijvoorbeeld van de geruchten dat Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten zou denken aan de bevoegdheid van Onderwijs, maar dan moeten zowel CD&V als N-VA dus passen voor die belangrijke portefeuille.

Wie zijn dan de ministers? Slechts één naam is op dit moment al 100 procent zeker, en dat is die van Jan Jambon zelf. Daarna is het een gokken. Dat gaat van quasi-zeker, over beredeneerd tot wild, dat gokken.

  • Quasi-zekere gok: Bij N-VA gaan we ervan uit dat Zuhal Demir, Ben Weyts en Matthias Diependaele mogen rekenen op een post. Bij CD&V stapt sterke vrouw Hilde Crevits toch zo goed als zeker erin, al houdt ze de optie van het voorzitterschap open. Bij Open Vld is Bart Somers toch de zekerheid.
  • Beredeneerde gok: De parlementsvoorzitter komt normaal aan de nummer twee toe, CD&V. Maar de kans dat zij een ministerpost laten liggen voor de voorzittershamer is toch klein: er is niet echt een kandidaat bij hen voor die functie. Dus krijgt N-VA toch ook opnieuw die functie, en dan is het zeer waarschijnlijk dat Wilfried Vandaele, de huidige voorzitter, blijft zitten. Daarnaast is het uitkijken wat Gwendolyn Rutten doet, maar zoals gezegd, zij zou kunnen instappen en Onderwijs nemen. Bij CD&V is de kans ook niet onbestaande dat voorzitter Wouter Beke een mooie post pakt en Limburg vertegenwoordigt voor CD&V in de Vlaamse regering. Ook Liesbeth Homans moet in principe een plaatsje krijgen: van minister-president gewoon parlementslid worden is lastig. Maar dan zijn er dus zo mogelijk vijf N-VA-ministers nodig.
  • Wilde gok: de Vlaamse regering heeft een Brusselaar nodig. Wie levert die? Die portefeuille valt traditioneel ergens op het eind, en dus zal die door ofwel CD&V ofwel N-VA moeten ingevuld worden. Bij CD&V heeft men jong talent Benjamin Dalle als Brusselaar. Bij N-VA valt dan de naam van Cieltje Van Achter. In dat scenario heeft N-VA dan mogelijk nog een extra minister. Die laatste namen zijn uiteraard absoluut niet zeker.

Om rekening mee te houden? Elke onderhandelingen heeft op het eind, bij de verdeling van die posten, wel verrassingen in petto. Het is uiteindelijk een spel onder de drie voorzitters, Bart De Wever, Rutten en Beke, samen met Jambon. De wiskunde en de verdeling, daar is zekerheid over. De rest blijft zoals gezegd giswerk.

Gesponsorde artikelen