In het kort
- In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, leidt veelvuldig gebruik van sociale media of gamen niet direct tot psychische problemen bij tieners.
- Uit onderzoek naar verschillende soorten socialemediagebruik bleek dat er geen significant verband bestaat tussen specifieke onlineactiviteiten en geestelijk welzijn.
- Tieners die worstelen met angst of depressie kunnen hun toevlucht zoeken tot social media en gaming om troost te vinden, wat eerder wijst op een correlatie dan op een causaal verband.
De bezorgdheid dat het gebruik van sociale media en videogames een negatieve invloed heeft op de geestelijke gezondheid van tieners is misschien overdreven, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. Onderzoekers van de Universiteit van Manchester hebben gegevens van 25.000 leerlingen in de leeftijd van 11 tot 14 jaar gedurende drie schooljaren geanalyseerd. Ze hebben hun sociale-mediagewoonten, de frequentie waarmee ze gamen en symptomen zoals angst en depressie bijgehouden.
Geen bewijs gevonden
Het onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Public Health, vond geen bewijs dat intensiever gebruik van sociale media of vaker gamen leidde tot meer psychische problemen in het daaropvolgende jaar. Dit zet vraagtekens bij de wijdverbreide opvatting dat tijd besteden aan deze technologieën per definitie schadelijk is. De hoofdauteur benadrukte dat gezinnen zich begrijpelijkerwijs zorgen maken, maar dat alleen tijd besteden aan sociale media of gamen niet direct leidt tot psychische problemen.
De onderzoekers keken ook naar verschillende soorten gebruik van sociale media, actief gebruik zoals chatten versus passief scrollen, maar vonden geen significant verschil in relatie tot de geestelijke gezondheid. Ze wezen erop dat de mogelijke voordelen van sociale media, zoals sociale contacten en zelfexpressie, vaak over het hoofd worden gezien, terwijl de negatieve effecten worden benadrukt.
Correlatie versus causaliteit
Bovendien zette de studie vraagtekens bij de aanname dat sociale media en gamen mentale gezondheidsproblemen veroorzaken. De onderzoekers suggereerden dat jongeren die worstelen met angst of depressie, deze activiteiten misschien gebruiken om troost of afleiding te vinden. Dit betekent dat hun online gedrag een gevolg kan zijn van bestaande mentale gezondheidsproblemen in plaats van een oorzaak.
Hoewel het onderzoek beperkingen heeft vanwege zelfgerapporteerde gegevens en een tijdsbestek van 12 maanden, benadrukt het de noodzaak van een meer genuanceerd begrip van hoe tieners omgaan met technologie. In plaats van simpelweg sociale media of gaming de schuld te geven, moet de aandacht worden gericht op de specifieke activiteiten, online relaties en algemene ondersteuningssystemen die de ervaringen van jongeren vormgeven.
Geestelijke gezondheid van tieners
De bevindingen van het onderzoek komen te midden van groeiende bezorgdheid over de geestelijke gezondheid van tieners. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft meer dan één op de zeven kinderen en jongeren in Europa te maken met een psychische aandoening. Hierdoor zijn geestelijke gezondheid en middelengebruik de belangrijkste oorzaak van ziekte bij mensen van 0 tot 29 jaar. De prevalentie is nog hoger onder jongeren: meer dan één op de vijf heeft te maken met psychische problemen – een cijfer dat de afgelopen jaren aanzienlijk is gestegen.