In het kort
- Elektrische stimulatie van bepaalde hersengebieden kan egoïsme bij mensen tijdelijk verminderen.
- Herhaalde stimulatie kan leiden tot langdurige veranderingen in altruïstisch gedrag, net zoals sporten je conditie op de lange termijn verbetert.
- Dit onderzoek laat zien dat altruïsme een aangeboren menselijke eigenschap is, wat mogelijk de weg vrijmaakt voor klinische toepassingen om egoïstisch gedrag aan te pakken.
Onderzoekers hebben een manier gevonden om egoïsme bij mensen tijdelijk te verminderen door bepaalde hersengebieden elektrisch te stimuleren. Bij een studie aan de Universiteit van Zürich deden 44 vrijwilligers mee aan een spel waarbij ze geld moesten delen. Tijdens het experiment werd er tegelijkertijd een elektrische stroom op de voorste en bovenste delen van hun hersenen gezet. Hierdoor waren de deelnemers meer bereid om geld te delen met een anonieme partner.
Experiment met meetbaar effect
Het effect bleef beperkt, maar was statistisch significant en consistent. Professor Christian Ruff, een van de hoofdauteurs, zegt dat herhaalde stimulatie nodig zou zijn om langdurige gedragsverandering te bereiken. Hij vergelijkt het met sporten: één trainingssessie maakt weinig verschil, maar regelmatige training levert op termijn duidelijke resultaten op.
Voortbouwen op eerder hersenonderzoek
De studie bouwt voort op eerder onderzoek met dezelfde proefopzet. Toen brachten wetenschappers in kaart welke hersengebieden actief werden bij genereuze beslissingen. Ze identificeerden twee regio’s die synchroon actief waren wanneer deelnemers altruïstische keuzes maakten. Die gebieden spelen een belangrijke rol bij besluitvorming en empathie. In het nieuwe experiment stimuleerden de onderzoekers doelgericht deze hersenzones om het oorzakelijk verband te testen. Een anonieme vrijwilliger omschreef de sensatie als een aangename warmte op de hoofdhuid en gaf aan geen directe invloed op zijn beslissingen te ervaren.
Klinische mogelijkheden en ethische vragen
Omdat meerdere deelnemers gelijkaardige hersenactiviteit vertoonden bij zelfloze beslissingen, vermoeden de onderzoekers dat altruïsme een aangeboren menselijke eigenschap is. Mogelijk is die geëvolueerd om samenwerking en zorg voor anderen te bevorderen. Volgens coauteur Jie Hu (East China Normal University) levert de studie sterk bewijs voor een oorzakelijk verband tussen hersenactiviteit en altruïstisch gedrag. Dat opent de deur naar mogelijke klinische toepassingen. Professor Ruff verklaarde in BBC Radio 4’s Inside Science dat de techniek mogelijk ingezet kan worden bij mensen met ernstige sociale gedragsproblemen, die moeite hebben om zich in anderen te verplaatsen en daardoor vaak egoïstisch handelen. “Dat is waar we dit zouden kunnen gebruiken”, zegt Ruff.
Tegelijk roept het onderzoek ethische vragen op. Professor Ruff wijst erop dat zulke experimenten onder strikte medische en ethische richtlijnen plaatsvinden. Deelnemers geven geïnformeerde toestemming en kunnen zich op elk moment terugtrekken. Hij stelt dat deze gecontroleerde stimulatie transparanter is dan de vaak onzichtbare invloed van sociale media en reclame op menselijk gedrag.