In het kort
- Door je hele leven bezig te blijven met dingen die je hersenen uitdagen, kun je het begin van Alzheimer flink uitstellen.
- Door je hersenen uit te dagen, worden de neurale verbindingen sterker en bouw je een cognitieve reserve op, waardoor je hersenen veerkrachtiger worden.
- Zelfs als er al tekenen van Alzheimer zijn, zorgt een cognitief verrijkt leven ervoor dat je hersenen langzamer achteruitgaan en je beter kunt blijven denken.
Door je hele leven intellectueel uitdagende dingen te doen, kun je het begin van de ziekte van Alzheimer misschien uitstellen en cognitieve achteruitgang vertragen. Uit recent onderzoek blijkt dat mensen die hun hersenen regelmatig uitdagen door dingen te doen als lezen, schrijven, talen leren, spelletjes spelen of musea bezoeken, minder kans hebben op dementie.
Versterking van neurale verbindingen
Deze activiteiten ‘rekken’ in feite de hersenen, waarbij verschillende cognitieve systemen worden aangesproken en neurale verbindingen worden versterkt.
Hoewel het goed is om deze activiteiten al vroeg in je leven te doen, is het nooit te laat om ermee te beginnen. Vooral de middelbare leeftijd kan een belangrijke periode zijn om je hersenen gezond te houden.
Zinvolle activiteiten vinden
Onderzoekers benadrukken hoe belangrijk het is om zinvolle activiteiten te vinden die je enthousiast maken en je daar langdurig aan te committeren, in plaats van er alleen maar een beetje mee te spelen.
Lichamelijke gezondheid speelt ook een belangrijke rol in de gezondheid van de hersenen. Experts raden regelmatige lichaamsbeweging, bloeddrukcontrole, voldoende slaap en zelfs vaccinaties op latere leeftijd aan.
Onderzoek
Het onderzoek, uitgevoerd door neuropsycholoog Andrea Zammit van het Rush University Medical Center, betrof bijna 2.000 oudere volwassenen die bij aanvang geen dementie hadden.
Gedurende acht jaar beoordeelden onderzoekers hun betrokkenheid bij educatieve en cognitief stimulerende activiteiten in verschillende levensfasen en voerden ze neurologische tests uit.
Uitgestelde aanvang en langzamere achteruitgang
Uit de resultaten bleek dat deelnemers met het hoogste niveau van levenslang leren ongeveer vijf jaar later Alzheimer kregen dan deelnemers met de minste cognitieve betrokkenheid.
Bovendien ging een hoger niveau van mentale activiteit op middelbare leeftijd en op latere leeftijd gepaard met een langzamere cognitieve achteruitgang.
Cognitieve reserve
Zelfs als uit autopsiebladen bleek dat er sprake was van de kenmerken van de ziekte van Alzheimer, hadden mensen met een cognitief rijker leven een beter geheugen en betere denkvaardigheden en gingen ze voor hun dood minder snel achteruit.
Dit fenomeen, dat bekend staat als cognitieve reserve, suggereert dat leren de neurale verbindingen versterkt, waardoor de hersenen veerkrachtiger worden en in staat zijn om leeftijdsgebonden schade te compenseren.
Correlatie versus causaliteit
Hoewel de studie een sterk verband aantoont tussen cognitieve stimulatie en het risico op dementie, kan zij geen definitief bewijs leveren voor een oorzakelijk verband. Andere studies hebben ook veelbelovende verbanden aangetoond tussen de gezondheid van de hersenen en activiteiten zoals het bespelen van muziekinstrumenten.
Toekomstig onderzoek
Lopend onderzoek richt zich op ‘snelheidstrainingstechnieken’ die gebruikmaken van onlineprogramma’s om de cognitieve flexibiliteit te verbeteren door middel van snelle beeldidentificatietaken.
Deze bevindingen komen op een bijzonder geschikt moment, gezien de toenemende wereldwijde prevalentie van dementie, waaraan momenteel meer dan 57 miljoen mensen wereldwijd lijden.