In het kort
- Sterke wind zorgt voor historisch lage waterstanden in de Baltische Zee door een fenomeen dat ‘wind set-down’ wordt genoemd.
- In tegenstelling tot sommige veranderingen in het zeeniveau is deze daling niet te wijten aan minder regen of rivierstroming, maar aan windpatronen en atmosferische druk.
- Het lage waterpeil in de Baltische Zee in combinatie met vriestemperaturen hebben geleid tot een uitgebreide ijsbedekking. In bepaalde regio’s is het ijs nu het dikst in vijftien jaar tijd.
De Baltische Zee heeft een historisch laag waterpeil bereikt door een zeldzaam weerfenomeen. Wetenschappers denken dat deze enorme daling, ongeveer 67 centimeter onder het gemiddelde, komt door harde wind die water uit de Baltische Zee via de Deense Straat naar de Noordzee duwt. Dit proces heet ‘wind set-down’. Een hogedruksysteem met weinig weeractiviteit duwt water naar één kant van de zee, waardoor het waterpeil elders sterk daalt. Dat meldt TVP World.
Beperkte wateruitwisseling
Onderzoekers leggen uit dat dit fenomeen niet wordt veroorzaakt door een gebrek aan regenval of verminderde rivierinstroom. De Baltische Zee heeft een beperkte natuurlijke wateruitwisseling met het land, daardoor zijn wind en atmosferische druk de belangrijkste factoren voor schommelingen in het zeeniveau. Deze gebeurtenis laat zien welke meteorologische factoren invloed hebben op het zeeniveau.
Wijdverspreide bevriezing
De ongewoon lage waterstanden, in combinatie met een langdurige koudegolf sinds begin januari, hebben geleid tot wijdverspreide bevriezing in de Baltische Zee. Ongeveer een derde van de hele zee is momenteel bedekt met ijs, met bijzonder dikke lagen in de Finse Golf, die tot 40 centimeter dik zijn. Deze dikte is de hoogste die in 15 jaar is gemeten. Estland opende zelfs een officiële ijsweg van 17 kilometer die twee eilanden met elkaar verbindt. De autoriteiten waarschuwen echter om niet zonder goede begeleiding het bevroren water op te gaan. Omdat de ijsdikte kan variëren, bestaat er namelijk risico op barsten.