Het voelt alsof we dichterbij zijn dan ooit in de geschiedenis om humanoïde robots naast ons te zien staan. Maar zijn we er al klaar voor?

Experts en grote tech-ondernemers zeggen dat we op weg zijn naar een toptijd voor innovatie, waarin we op tv naar robotatleten zullen kijken die het tegen elkaar opnemen, terwijl robotarbeiders taken uitvoeren die tot nu toe alleen door mensen werden gedaan. Elon Musk heeft dit een “robotleger” genoemd dat zorgvuldig moet worden aangestuurd, terwijl hij tegelijk investeerders in zijn elektrische-autobedrijf Tesla heeft verteld dat in een door robots aangedreven toekomst “werken optioneel zal zijn”.

Bijna 90 jaar geleden presenteerde de Westinghouse Electric Corporation de eerste humanoïde huishoudhulp aan de wereld. Elektro, een glanzend gouden, hoekige en doosvormige butler – met zijn hondachtige assistent Sparko – was meer een proof of concept dan een serieus, betekenisvol plan. “Hoewel Elektro zijn ledematen kon bewegen, een beperkt aantal woorden kon spreken en kon lopen, bestonden zijn belangrijkste vaardigheden uit het opblazen van ballonnen en het roken van sigaretten,” zegt Jonathan Aitken, robotica-expert aan de University of Sheffield.

Elektro is nooit echt van de grond gekomen, maar we staan nu bijna op het punt dat de toekomst eindelijk aanbreekt. Eerder dit jaar organiseerde Peking de World Humanoid Robot Games, waar mensachtige robots het tegen elkaar opnamen in allerlei sportieve disciplines. Terwijl sommige op memorabele wijze faalden en wankelend van de baan afdronken, lieten andere verrassend goede bewegingsvaardigheden zien.

Musk vs Peking vs Altman

In het nabijgelegen Japan vond eerder deze maand de International Robot Exhibition voor de 51ste keer plaats, met bezoekers die reikhalzend uitkeken naar het grote knalmoment voor de sector, waarvan velen vermoeden dat het volgend jaar komt. En dat big bang-moment zal waarschijnlijk eerst in China plaatsvinden. “De Chinese industrie voor humanoïde robots is opgebloeid; bedrijven tonen de wereld een breed scala aan indrukwekkende mogelijkheden, zoals boksen, voetbal en gecoördineerde groepsdansen,” zegt Rosalie Chen, senior analist bij onderzoeksbureau Third Bridge.

Chen wijst erop dat de markt nog altijd sterk in de kinderschoenen staat – Third Bridge schat dat de wereldwijde verzending van humanoïde robots dit jaar niet veel verder zal komen dan 15.000 eenheden – maar vanaf 2026 snel zou kunnen groeien.

China loopt in het algemeen voorop bij de inzet van robots, en was volgens de International Federation of Robotics vorig jaar goed voor 54 procent van alle robots die in industriële omgevingen werden geïnstalleerd. Maar ook het Chinese bedrijfsleven heeft grootse plannen met humanoïde robots, van wie er veel in China zelf worden gemaakt door bedrijven als Unitree. Zo’n 62 procent van de Chinese topbestuurders liet aan Morgan Stanley weten dat ze van plan zijn binnen drie jaar projecten te starten waarbij ze humanoïden in hun bedrijf gaan testen.

Maar waarom is er juist nu zo’n opleving in de belangstelling voor humanoïde robots? Het antwoord ligt in de technologie. De generatieve AI-revolutie na 2022 heeft ervoor gezorgd dat de “hersenen” van een robot veel beter kunnen zijn dan vroeger. “Er is een grote belangstelling ontstaan voor foundation-AI-modellen, gezien de complexiteit die ze bieden en de brede waaier aan taken die ze kunnen uitvoeren,” zegt Aitken. “In zekere zin kunnen ze een vorm van belichaamde intelligentie in een humanoïde stoppen, waardoor die beter in staat is te reageren op een onzekere omgeving.”

Tegelijkertijd is het vermogen om de hardware van robots te maken, zoals de kleine motoren die nodig zijn om ze te laten bewegen, aanzienlijk verbeterd. “Een standaard robotarm heeft misschien zes vrijheidsgraden (vergelijkbaar met zes gewrichten),” zegt Aitken. “De Unitree G1 heeft tussen de 23 en 43 vrijheidsgraden, afhankelijk van het model.”

Ook Amerikaanse bedrijven mengen zich in de strijd. Figure AI werkt inmiddels aan de derde versie van zijn gelijknamige robot, en topman Brett Adcock heeft gezegd: “We creëren hier een nieuwe soort.” OpenAI-CEO Sam Altman heeft 5 miljoen dollar in Figure geïnvesteerd, wat onderstreept dat de koplopers van de AI-revolutie geloven in het potentieel van een daaropvolgende humanoïde revolutie. Altman beschreef onlangs zijn overtuiging dat er binnenkort “zeven robots langs je zullen lopen die dingen doen, of wat dan ook. Het gaat heel sci-fi aanvoelen.” Een ander Amerikaans bedrijf, Boston Dynamics, vooral bekend om zijn robothonden, heeft ook een humanoïde ontwikkeld, Atlas.

Tegelijkertijd krijgen Figure en Boston Dynamics concurrentie van Tesla, waarvan de Optimus-robot de meeste media-aandacht trekt. Musk heeft grootse ambities voor Optimus: één miljoen robots per jaar tegen 2030, al moet daarbij worden aangetekend dat Musk vaak erg optimistisch is. Hij heeft gezegd dat hij denkt dat humanoïde robots het “grootste product ooit” zullen worden, omdat iedereen er een zou willen hebben, wat voor een “onstilbare” vraag zou zorgen.

Robo-butlers zijn niet de prioriteit

Wie als eerste zijn robots de wereld in stuurt, is volgens Aitken niet alleen belangrijk vanwege de zakelijke kansen, maar ook voor hun verdere ontwikkeling en de manier waarop ze de mensheid beïnvloeden. “China’s huidige uitgesproken doel is om een tekort op de arbeidsmarkt op te vullen, en Tesla’s werk aan Optimus lijkt meer gericht op het laten uitvoeren van alledaagse, saaie taken door de robot,” zegt hij. “De vraag of we ons zorgen moeten maken, hangt nauw samen met de capaciteiten waarover de robots beschikken.” Als ze zich beginnen te verplaatsen van industriële toepassingen naar het militaire domein, dan wordt het zorgelijk.

Of we binnenkort een soort Elektro in huis krijgen, is nog allerminst zeker. Een praktijktest door de Wall Street Journal met een apparaat van £20.000, NEO genaamd, gemaakt door het Amerikaanse robotica­bedrijf 1X, liep uit op een fiasco toen de humanoïde robot nauwelijks in staat bleek de afwas te doen.

“We zullen humanoïden in ons leven zien voordat we ze in onze huizen zien,” zegt Aitken. “De verhouding tussen kostprijs en mogelijkheden is nog te beperkt om ze tot een haalbaar product te maken voor werk in de huishouding.” Maar er is in slechts een paar jaar al veel veranderd, dus zeg nooit nooit.

© The Standard Ltd