In het kort
- Alcohol komt in de lever terecht, waar het wordt afgebroken tot aceetaldehyde, de boosdoener achter de symptomen van een kater.
- De stoffen daarvan blijven lang in verschillende lichaamsvloeistoffen hangen, waardoor het uren of dagen na consumptie kan worden gedetecteerd.
- De ernst van een kater hangt af van genetische en biologische factoren, waarbij vrouwen vaak ernstigere symptomen hebben dan mannen vanwege verschillen in enzymen die alcohol afbreken.
Alcohol heeft bij iedereen een ander effect. Terwijl iemand na een avond drinken zich snel weer fit voelt, blijft de ander kampen met hoofdpijn en misselijkheid. Dat verschil zit niet alleen in hoeveel je drinkt, maar vooral in hoe je lichaam alcohol afbreekt.
De reis van een drankje begint in de maag. Vervolgens gaat alcohol naar de dunne darm, waar het in de bloedbaan terechtkomt voordat het de lever bereikt. De lever breekt het af tot aceetaldehyde, een stof die verantwoordelijk is voor katerverschijnselen zoals hoofdpijn, misselijkheid maar ook spijt.
De stofwisseling van alcohol in het lichaam
Een enkel standaard drankje bereikt binnen een uur zijn hoogste concentratie in het bloed. Daarna breekt je lichaam de alcohol geleidelijk af in ongeveer 24 uur. Zelfs als je je na het slapen goed voelt, kan er nog lang alcohol in je lichaam aanwezig zijn.
Studies tonen aan dat alcohol gedurende langere tijd in verschillende lichaamsvloeistoffen kan worden opgespoord: tot 12 uur in het bloed, 24 uur in de adem, 72 uur in de urine en 48 uur in het speeksel. Het kan zelfs tot 90 dagen in het haar worden opgespoord! Maar een zeer kleine hoeveelheid wordt volledig verteerd zonder enige bijwerkingen.
Invloed van geslacht en genetica op katers
De intensiteit van katers tussen mannen en vrouwen verschilt vaak door de enzymen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van alcohol. Mannen hebben doorgaans een hoger gehalte aan alcoholdehydrogenase (ADH), het enzym dat alcohol verwerkt. Hierdoor kunnen mannen het sneller verwerken dan vrouwen. Als gevolg daarvan blijft er bij vrouwen vaak meer aceetaldehyde in hun lichaam achter, wat leidt tot een ernstigere kater.
Genetische factoren spelen ook een rol. Mensen van Oost-Aziatische afkomst hebben vaker een variatie in aldehyde dehydrogenase (ALDH), een ander enzym dat betrokken is bij de afbraak van alcohol. Deze enzym vertraagt het proces nog meer, waardoor mensen last krijgen van blozen of misselijkheid na het drinken van een kleine hoeveelheid drank. Regelmatige drinkers kunnen na verloop van tijd ook lagere ADH-waarden ontwikkelen, waardoor hun lichaam anders reageert.
Uiteindelijk is er geen standaard oplossing tegen een kater, omdat iedereen alcohol op een andere manier afbreekt. De reden dat vrouwen vaak een ergere kater hebben dan mannen, ligt in biologische verschillen en dus niet in persoonlijke zwakte.