In het kort
- Je eenzaam voelen brengt grotere gezondheidsrisico’s met zich mee dan fysieke isolatie.
- Maatregelen tegen eenzaamheid moeten gericht zijn op het verbeteren van de kwaliteit van sociale contacten, niet alleen op de kwantiteit.
- Het aanpakken van eenzaamheid vereist een veelzijdige aanpak die de negatieve percepties en gedragingen die ermee gepaard gaan, aanpakt.
Hoewel fysieke isolatie gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen, is je eenzaam voelen nog schadelijker voor je welzijn. Onderzoek toont het cruciale verschil tussen alleen zijn en eenzaamheid ervaren. Inzicht in dit verschil is essentieel om ernstige gevolgen voor de gezondheid te beperken.
Rol van subjectieve perceptie
Wetenschappers tonen aan dat, hoewel sociaal isolement en eenzaamheid op elkaar lijken, de subjectieve perceptie van sociale contacten een belangrijke rol speelt bij het bepalen van gezondheidsuitkomsten. Een studie van Cornell University verduidelijkt dat mensen die zich eenzamer voelen dan hun sociale omgeving doet vermoeden, een verhoogd gezondheidsrisico lopen.
Deze bevinding laat zien hoe belangrijk het is om niet alleen naar de kwantiteit, maar ook naar de kwaliteit van sociale interacties te kijken. Het uitbreiden van sociale netwerken alleen is misschien niet genoeg; maatregelen moeten ook gericht zijn op hoe iemand die verbindingen ervaart en ziet.
Zowel sociaal isolement als eenzaamheid zijn ernstige volksgezondheidsproblemen die zowel het mentale als het fysieke welzijn beïnvloeden. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat ongeveer 16 procent van de wereldbevolking last heeft van eenzaamheid.
Inzicht in sociale asymmetrie
Het onderzoek van Cornell gaat dieper in op het concept van ‘sociale asymmetrie’, wat verwijst naar de discrepantie tussen objectief sociaal isolement (beperkt sociaal contact) en subjectieve eenzaamheid (je niet verbonden voelen met anderen). Uit analyse van gegevens van meer dan 7.800 volwassenen in Engeland bleek dat degenen die zich eenzamer voelden dan op basis van hun sociale omgeving te verwachten was, een hoger risico liepen op sterfte, hart- en vaatziekten en chronische obstructieve longziekte.
Interessant genoeg vertoonden personen die sociaal geïsoleerd waren maar zich niet eenzaam voelden, geen significant verhoogd risico. Het hoogste risico werd waargenomen bij degenen die zowel eenzaamheid als sociaal isolement ervoeren. Dit suggereert dat interventies gericht op eenzaamheid, zelfs bij afwezigheid van significant sociaal isolement, cruciaal kunnen zijn voor het verbeteren van gezondheidsresultaten.
Mogelijke oplossingen
Daarom vereist het aanpakken van eenzaamheid een veelzijdige aanpak die niet alleen sociale netwerken uitbreidt, maar zich ook richt op de negatieve percepties en gedragingen die dit gevoel in stand houden.
Door de kloof tussen gezondheidszorg en gemeenschapsondersteuning te overbruggen, ongelijkheden op gezondheidsgebied te verminderen en de druk op de overbelaste gezondheidszorg verlichten, zouden we volgens het onderzoek al een pak verder komen.