In het kort
- Europese inlichtingendiensten denken dat Rusland de vredesonderhandelingen gebruikt om sancties te verminderen en zakelijke kansen te krijgen, in plaats van snel een oplossing voor de oorlog te zoeken.
- Ondanks wat Donald Trump zegt, denken Europese inlichtingenfunctionarissen dat de strategische doelen van Rusland hetzelfde blijven, zoals het wegwerken van de Oekraïense leider Volodymyr Zelensky en het maken van Oekraïne tot een neutraal bufferland.
- Het gebrek aan haast om vrede te sluiten aan Russische kant, omdat hun economie goed draait, maakt het lastig om snel een akkoord te bereiken.
Volgens vijf Europese inlichtingendiensten is Rusland niet geïnteresseerd in een snelle beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Daarmee spreken zij de Amerikaanse president Donald Trump tegen, die stelt dat een door de VS bemiddeld akkoord ‘redelijk dichtbij’ is, meldt Reuters in een exclusief artikel. De anonieme bronnen zeggen dat Moskou de onderhandelingen gebruikt om sanctieverlichting en economische voordelen te verkrijgen. Een van hen omschrijft de gesprekken als “theater”.
Kloof tussen Europa en Washington
De bevindingen onderstrepen een groeiende kloof tussen Europese hoofdsteden en het Witte Huis. Trump stelt dat de Russische president Vladimir Poetin bereid is tot een deal. Europese inlichtingenfunctionarissen betwijfelen dat en zeggen dat de strategische doelen van Rusland ongewijzigd zijn gebleven.
Volgens hen blijft Moskou streven naar het verzwakken of vervangen van de pro-westerse regering van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en naar het positioneren van Oekraïne als neutrale bufferstaat tussen Rusland en het Westen.
Rusland voelt geen urgentie
Een van de inlichtingenchefs noemt het gebrek aan urgentie aan Russische zijde het grootste obstakel. De Russische economie staat volgens hen niet op instorten, waardoor de druk om snel tot een akkoord te komen beperkt is.
De diensten baseren zich op menselijke bronnen, onderschepte communicatie en andere vormen van inlichtingenvergaring. Rusland geldt voor alle betrokken diensten als topprioriteit. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft volgens Reuters niet gereageerd op verzoeken om commentaar. Poetin zegt publiekelijk bereid te zijn tot vrede, maar uitsluitend op Russische voorwaarden.
Onderhandelingen zonder doorbraak
Oekraïense en Russische onderhandelaars komen deze week voor de derde keer dit jaar bijeen in een door de VS bemiddelde gespreksronde. Tot dusver is er geen doorbraak bereikt, onder meer over territoriale kwesties. Moskou eist dat Oekraïne zich terugtrekt uit het resterende deel van de regio Donetsk dat nog onder controle van Kiev staat. Oekraïne wijst die eis resoluut af.
De Amerikaanse delegatie wordt geleid door Steve Witkoff, een vastgoedontwikkelaar en vertrouweling van Trump, en Jared Kushner, diens schoonzoon. Twee inlichtingenfunctionarissen zeggen dat Moskou probeert de gesprekken te splitsen in twee sporen: één gericht op het beëindigen van de oorlog en één op bilaterale deals met de Verenigde Staten, waaronder mogelijke sanctieverlichting.
Zelensky verklaarde dat zijn inlichtingendiensten informatie hebben over gesprekken tussen Amerikaanse en Russische onderhandelaars over mogelijke samenwerkingsovereenkomsten ter waarde van maximaal 12 biljoen dollar, voorgesteld door de Russische gezant Kirill Dmitriev.
Economische druk op langere termijn
Europese functionarissen wilden geen details geven over deze vermeende gesprekken. Wel waarschuwt een inlichtingenbron voor aanzienlijke financiële risico’s voor Rusland in de tweede helft van 2026.
Beperkte toegang tot kapitaalmarkten, hoge financieringskosten en aanhoudende sancties kunnen volgens hen alsnog zwaar gaan wegen. Analisten schatten dat de Russische economie momenteel stagneert of in een recessie verkeert, na een groei van ongeveer 1 procent vorig jaar. De beleidsrente van de Russische centrale bank bedraagt 15,5 procent. Daarnaast is het direct beschikbare deel van het nationale noodfonds sinds de invasie van 2022 meer dan gehalveerd.