In het kort
- Het moderniseren van de Europese nachttreinen met comfortabele rijtuigen en een betrouwbare dienstverlening is de sleutel tot het aantrekken van passagiers.
- Ondanks positieve investeringen blijft het in heel Europa een groot obstakel om te zorgen voor consistente financiering voor nachttreinen.
- Een robuust netwerk van nachttreinen kan de uitstoot van broeikasgassen aanzienlijk verminderen en biedt een duurzaam alternatief voor vliegreizen.
Europa’s liefde voor nachttreinen staat in schril contrast met de uitdagingen waar deze diensten voor staan. Hoewel er nieuwe routes ontstaan, bedreigen verouderende infrastructuur en financieringstekorten hun levensvatbaarheid. Voorstanders dringen aan op meer investeringen, met het argument dat een robuust netwerk niet alleen reizigers ten goede zou komen, maar ook aanzienlijk zou bijdragen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot.
Voorstanders stellen dat investeren in nachttreinen een kosteneffectieve manier is om de uitstoot van de luchtvaart te verminderen. Ze schatten dat een goed ontwikkeld netwerk tot 3 procent van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU kan voorkomen.
Modernisering
De nationale spoorwegmaatschappij van Oostenrijk, ÖBB, loopt voorop met haar moderne Nightjet-treinen en heeft meer dan 500 miljoen euro geïnvesteerd in nieuwe rijtuigen. Maar zelfs ÖBB heeft tegenslagen ondervonden door bezuinigingen op subsidies en beperkingen in de infrastructuur. Andere Europese exploitanten hebben te maken met soortgelijke hindernissen, waaronder de recente annulering van een geplande nachttreinroute van de SBB door gebrek aan subsidie van de Zwitserse overheid.
Campagnevoerders benadrukken dat het moderniseren van de Europese nachttreinen cruciaal is om passagiers aan te trekken. Ze wijzen op het succes van ÖBB met haar comfortabele en betrouwbare Nightjet-rijtuigen als een voorbeeld dat navolging verdient.
Investeringen in nieuw rollend materieel komen langzaam op gang. Het Italiaanse Trenitalia heeft een deal gesloten voor 370 nieuwe nachttreinstellen, terwijl Frankrijk van plan is 180 nieuwe rijtuigen aan te schaffen voor zijn nationale netwerk. Deze investeringen zijn bedoeld om de passagierservaring te verbeteren met voorzieningen als tweepersoonsbedden en een grotere betrouwbaarheid.
Financiering blijft groot obstakel
Ondanks deze positieve ontwikkelingen blijft het verkrijgen van een consistente financiering een groot obstakel. Het overheidsbeleid loopt sterk uiteen, wat leidt tot inconsistente steun voor nachttreinen. Particuliere exploitanten hebben te maken met hoge kosten en bureaucratische hindernissen, waardoor het voor hen moeilijk is om de gaten op te vullen die de overheid heeft laten vallen.
Er ontstaan nieuwe routes, zowel door gevestigde exploitanten als door starters. European Sleeper verbindt deze zomer Amsterdam en Brussel met Milaan, terwijl de Venetië Simplon-Orient-Express van Belmond een luxeroute naar de Amalfikust aanbiedt. Deze initiatieven laten zien dat er steeds meer vraag is naar nachttreinreizen.
Er blijven echter grote gaten in Zuid- en Oost-Europa, waar internationale nachttreinen schaars zijn. De toekomst van de Europese nachttreinen hangt af van de inzet van overheden en particuliere exploitanten om deze uitdagingen te overwinnen en een echt onderling verbonden en duurzaam netwerk te creëren.