In het kort
- De guineawormziekte is bijna uitgeroeid dankzij de inspanningen van organisaties zoals The Carter Center.
- Preventie en controle zijn belangrijke strategieën tegen de Guinese worm, omdat er geen vaccin of geneesmiddel is.
- De bijna-uitroeiing van de Guinese worm geeft hoop op het uitbannen van andere verwaarloosde tropische ziekten, zoals framboesia.
Met slechts 10 gemelde gevallen wereldwijd in 2025 is de guineawormziekte bijna uitgeroeid, net als pokken. Deze mijlpaal is een historisch dieptepunt en brengt ons dichter bij het uitroeien van deze slopende parasitaire ziekte.
Carter Center
Het Carter Center, een toonaangevende organisatie in de wereldwijde strijd tegen de Guinese worm, maakte deze bemoedigende cijfers bekend. De Guinese worm, medisch bekend als dracunculiasis, wordt opgelopen door het drinken van besmet water. Na een lange incubatietijd van 10 tot 14 maanden komt de parasiet tevoorschijn uit een pijnlijke blaar, meestal op het onderbeen.
Enorm leed
Adam Weiss, directeur van het programma voor de uitroeiing van de Guinese worm van het Carter Center, benadrukte het enorme leed dat de ziekte veroorzaakt, niet alleen voor individuen, maar ook voor hun families en gemeenschappen. Hij onderstreepte dat elk geval te voorkomen is en benadrukte de niet-aflatende inzet van het programma om volledige uitroeiing te bereiken.
In 1986, toen het Carter Center zijn inspanningen opvoerde, waren er naar schatting 3,5 miljoen gevallen per jaar. Uitroeiing vereist certificering van elk land wereldwijd, waarbij wordt bevestigd dat er geen infecties bij mensen en dieren voorkomen, zelfs in regio’s waar nog nooit besmetting is waargenomen.
Resterende landen
Tot op heden heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) 200 landen gecertificeerd als vrij van guineaworm. Zes landen zijn nog niet gecertificeerd: Angola, Tsjaad, Ethiopië, Mali, Zuid-Soedan en Soedan.
Preventie en toezicht zijn superbelangrijk in de strijd tegen de Guinese worm, omdat er geen vaccin of geneesmiddel is. De WHO geeft prioriteit aan toegang tot veilig water via beschermde putten en boorgaten, samen met filtratiemethoden voor huishoudens die geen toegang hebben tot schoon water. Omdat geïnfecteerde personen vaak hun ledematen in water onderdompelen om de pijn te verlichten, waardoor ze onbedoeld larven in het water terechtkomen en de overdrachtscyclus opnieuw begint, zijn deze maatregelen essentieel.
Uitroeiing van andere ziekten
De bijna-uitroeiing van de guineaworm betekent een belangrijke prestatie op het gebied van de volksgezondheid. Ook andere verwaarloosde tropische ziekten zijn op weg om te worden uitgeroeid. De WHO heeft zich ten doel gesteld om tegen 2030 framboesia uit te roeien, een bacteriële infectie die vooral kinderen onder de 15 treft.
Hoewel framboesia met antibiotica te behandelen is, verspreidt de ziekte zich door contact met open wonden. Ook in deze strijd is aanzienlijke vooruitgang geboekt. In 2025 zullen 136 landen als transmissievrij worden erkend, een aanzienlijke stijging ten opzichte van slechts één land in 2020.