In het kort
- Israël heeft bij een luchtaanval twee hoge Iraanse functionarissen, waaronder Ali Larijani, uitgeschakeld.
- Ali Larijani had veel macht in Iran en was een sleutelfiguur binnen het veiligheidsapparaat van het land.
- De dood van Larijani en Basij-leider Gholamreza Soleimani is een flinke klap voor het Iraanse leiderschap en de binnenlandse veiligheidsdiensten.
Het Israëlische leger heeft de dood bekendgemaakt van twee hooggeplaatste Iraanse functionarissen, waaronder Ali Larijani, een prominente figuur binnen het Iraanse regime, dat meldt NOS. Volgens de Israëlische minister van Defensie Katz is Larijani omgekomen bij een luchtaanval die de Israëlische luchtmacht vannacht heeft uitgevoerd.
Invloed van Larijani
De Iraanse autoriteiten hebben de Israëlische beweringen nog niet bevestigd. Deskundigen stellen dat Larijani na de dood van ayatollah Ali Khamenei feitelijk de macht in Iran in handen had. De nieuw benoemde opperste leider, Mojtaba Khamenei, is immers nauwelijks in de publieke belangstelling verschenen.
Larijani, 67 jaar oud en een fervent hardliner, is al decennialang actief op hoog niveau. Hij diende eerder als topadviseur van de vorige leider. In 2025 werd hij benoemd tot secretaris van de Hoge Veiligheidsraad, het hoogste veiligheidsorgaan van Iran. Daar fungeerde hij als belangrijke schakel tussen het Iraanse leger en de Revolutionaire Garde. Hij wordt algemeen gezien als verantwoordelijk voor de brute onderdrukking van de opstanden in januari, die duizenden doden eisten.
Buiten binnenlandse controle
Larijani bekleedde ook functies als voorzitter van de Hoge Veiligheidsraad (2005-2007), commandant van de Revolutionaire Garde, voorzitter van het parlement en minister. Hij deed drie mislukte pogingen om president van Iran te worden. Opvallend is dat hij in 2015 deelnam aan onderhandelingen met de Verenigde Staten, die leidden tot een nucleair akkoord. Eerder dit jaar, vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, werd hij naar Oman gestuurd voor gesprekken.
Bij de Israëlische luchtaanval zou ook Gholamreza Soleimani zijn omgekomen, de leider van de Iraanse paramilitaire groep Basij. Deze organisatie, die deel uitmaakt van de Revolutionaire Garde en tienduizenden leden telt, speelt een belangrijke rol in de binnenlandse veiligheid en is ingezet om Iraanse protesten te onderdrukken.
Gerichte sancties
Zowel Larijani als Soleimani stonden op sanctielijsten van de Verenigde Staten en de Europese Unie. De VS hebben onlangs een beloning van 10 miljoen dollar (ongeveer 9,2 miljoen euro) uitgeloofd voor informatie die leidt tot de arrestatie van tien sleutelfiguren binnen het Iraanse regime, waaronder Larijani.
Na de aankondiging van Israël over Larijani liet de Iraanse staatsmedia aanvankelijk doorschemeren dat hij persoonlijk zou reageren op berichten over zijn dood. Vervolgens verscheen er alleen een bericht van Larijani op sociale media, met een handgeschreven boodschap over de begrafenisceremonie voor Iraanse militairen die op 4 maart op een marineschip door een Amerikaanse torpedo waren gedood.