In het kort
- NASA’s Juno-ruimtesonde heeft ontdekt dat Jupiter iets kleiner is dan we dachten, met een nieuwe equatoriale diameter van 142.975,6 kilometer.
- Deze nieuwe meting laat zien dat de polen van Jupiter meer afgeplat zijn dan eerder werd gedacht.
- Als we precies weten hoe groot en hoe Jupiter eruitziet, kunnen wetenschappers beter begrijpen hoe de planeet van binnen zit en welke belangrijke rol hij heeft gespeeld bij het ontstaan van ons zonnestelsel.
Jupiter blijft de grootste planeet in ons zonnestelsel, maar recente metingen van NASA’s Juno-ruimtesonde hebben aangetoond dat hij iets kleiner is dan eerder werd gedacht.
Nauwkeurigere metingen
Met behulp van gegevens die tijdens de verlengde missie van Juno zijn verzameld, hebben wetenschappers een ongekende nauwkeurigheid bereikt bij het bepalen van de grootte en vorm van Jupiter. De nieuwe bevindingen wijzen op een equatoriale diameter van 142.975,6 kilometer, ongeveer 8 kilometer minder dan eerdere schattingen. Ook de polaire diameter van de planeet is nu gemeten op 133.683 kilometer, ongeveer 24 kilometer kleiner dan eerdere berekeningen.
Net als de aarde is Jupiter niet perfect bolvormig, maar iets afgeplat. De nieuwe metingen laten een grotere mate van afplatting zien dan eerder werd gedacht, waarbij Jupiter aan de evenaar ongeveer 7 procent groter is dan aan de polen. Dit staat in schril contrast met de aarde, waar de diameter aan de evenaar slechts 0,33 procent groter is dan de diameter aan de polen.
De bijdragen van Juno
Eerdere schattingen van de afmetingen van Jupiter waren gebaseerd op gegevens die eind jaren zeventig waren verzameld door de Voyager- en Pioneer-ruimtesondes van NASA. Juno, gelanceerd in 2011 en sinds 2016 in een baan om Jupiter, heeft een schat aan nieuwe informatie over de gasreus opgeleverd.
De verfijnde metingen waren mogelijk dankzij een unieke configuratie waarbij Juno vanuit het perspectief van de aarde achter Jupiter langs vloog. Hierdoor konden wetenschappers analyseren hoe het radiosignaal van het ruimtevaartuig werd gewijzigd toen het door de atmosfeer van Jupiter reisde, wat cruciale gegevens opleverde over de samenstelling, dichtheid en temperatuur van de atmosfeer.
De rol van Jupiter bij de vorming van het zonnestelsel
Inzicht in de precieze grootte en vorm van Jupiter is essentieel voor het ontwikkelen van nauwkeurige modellen van de interne structuur en atmosferische processen van de planeet. Als grootste planeet in ons zonnestelsel, die een aanzienlijk deel van de totale massa ervan bevat, speelt Jupiter een cruciale rol in het begrijpen van de vorming en evolutie van het hele zonnestelsel.
De vroege vorming ervan heeft waarschijnlijk invloed gehad op de verdeling van materialen, de groei van andere planeten en de aanvoer van vluchtige stoffen – zoals water, kooldioxide en ammoniak – naar het binnenste zonnestelsel, inclusief de aarde. Deze vluchtige stoffen waren cruciaal voor de ontwikkeling van de aarde, omdat ze het water leverden dat nodig was voor de oceanen en de atmosfeer, evenals belangrijke ingrediënten voor leven.