In het kort
- Wetenschappers werken aan een neusspray die meteen brede bescherming biedt tegen alle griepvirussen.
- Deze nieuwe aanpak omzeilt de beperkingen van traditionele griepvaccins door antistoffen direct naar de plek van infectie te brengen.
- De neusspray heeft niet alleen veel potentie voor het voorkomen van seizoensgriep, maar ook voor het bestrijden van toekomstige pandemieën.
Onderzoekers van Leyden Laboratories en Harvard University ontwikkelen een neusspray die bescherming moet bieden tegen alle griepvirussen. Dat zou een alternatief kunnen zijn voor het jaarlijkse griepvaccin, dat telkens moet worden aangepast aan nieuwe virusstammen. In België zijn er jaarlijks gemiddeld 500.000 mensen die getroffen worden door de griep. Dat blijkt uit cijfers van Sciensano.
Beperkingen van griepvaccin
De huidige preventie steunt vooral op vaccinatie. Toch kent het griepvaccin beperkingen. Studies tonen aan dat de gemiddelde effectiviteit tegen infectie slechts ongeveer 35 procent ligt. De bescherming tegen ziekenhuisopname ligt zelfs nog lager. Bovendien laat niet iedereen zich vaccineren.
De nieuwe neusspray werkt echter anders dan een vaccin. Ze bevat unieke antilichamen die rechtstreeks in de neusholte worden aangebracht. Daar blijven ze enkele uren actief. Volgens Koenraad Wiedhaup, CEO van Leyden Laboratories, blokkeren de antilichamen de opname en vermenigvuldiging van het virus. Hij lichtte de aanpak toe in het programma Nieuwe Feiten op Radio 1. In tegenstelling tot vaccins stimuleert de spray niet het immuunsysteem, maar biedt ze onmiddellijke bescherming. De onderzoekers willen een formule ontwikkelen die één keer per dag moet worden toegediend.
Terwijl Leyden Laboratories zich richt op het ontwikkelen van antilichamen die zich richten op veelvoorkomende structuren van het influenzavirus, onderzoeken andere organisaties, zoals het Rode Kruis, alternatieve benaderingen waarbij gebruik wordt gemaakt van antilichaamrijk plasma van herstelde patiënten.
Eerste resultaten veelbelovend
Tests bij apen leverden veelbelovende resultaten op. Een klinische studie met 143 deelnemers toonde aan dat de spray veilig is en hoge concentraties antistoffen in de neusholte kan afgeven. Grotere studies moeten nu uitwijzen hoe effectief de spray is tegen verschillende griepvarianten. Als die resultaten positief zijn, kan dit een belangrijke doorbraak betekenen in de strijd tegen griep.