In het kort
- Portugal verhoogt de minimumleeftijd voor zelfstandig gebruik van sociale media van 13 naar 16 jaar.
- De nieuwe wet wil kinderen beschermen tegen schadelijke online content door veiligheidsmaatregelen en leeftijdsverificatiesystemen te verplichten.
- Er blijven zorgen bestaan over de handhaafbaarheid, de gevolgen voor de privacy en de mogelijkheid dat jongeren de beperkingen omzeilen.
Portugal is het nieuwste Europese land dat een wetgeving heeft aangenomen die de toegang tot sociale media voor kinderen onder de 16 jaar beperkt. Dit wetsvoorstel verplicht ouders of voogden om toestemming te geven aan iedereen onder de 16 jaar die gebruik wil maken van sociale netwerkplatforms.
Strengere leeftijdsgrens
Op dit moment mogen jongeren van 13 jaar en ouder volgens de Portugese wet met toestemming van hun ouders sociale media gebruiken. Maar de nieuwe wet verhoogt de minimumleeftijd naar 16 jaar. Kinderen onder de 13 jaar mogen helemaal niet op sociale netwerken, online games en andere applicaties die onder de wet vallen.
Populaire platforms zoals Instagram, Facebook en TikTok vallen onder de vers opgelegde beperkingen. Communicatie-apps zoals WhatsApp, die vaak door ouders worden gebruikt om contact te houden met hun kinderen, vallen hier echter niet onder. De wet verplicht bedrijven ook om garanties in te voeren op platforms die toegankelijk zijn voor 13- tot 16-jarigen, om de blootstelling aan schadelijke inhoud zoals geweld en expliciet materiaal te beperken.
Verplichte leeftijdsverificatie
Het aanmaken van nieuwe accounts voor gebruikers jonger dan 13 jaar is strikt verboden. Voor 13- tot 16-jarigen is een verificatiesysteem nodig dat gekoppeld is aan de Digital Mobile Key of een soortgelijk mechanisme om de leeftijd te bevestigen.
Tijdens parlementaire discussies werden zorgen geuit over de handhaafbaarheid van de wet, zoals het gebruik van een VPN (Virtueel Particulier Netwerk). Sommige critici bestempelden het wetsvoorstel als een inbreuk op de vrijheden en trokken zelfs parallellen met autoritaire regimes.
Wereldwijde trend
Portugal is onderdeel van een groeiende internationale trend om de toegang van kinderen tot sociale media te beperken. Australië was een pionier op dat vlak met een wetgeving die het gebruik van sociale media voor jongeren onder de 16 jaar beperkt en maatregelen voor leeftijdsverificatie verplicht stelt.
Verschillende Europese landen volgen dit voorbeeld. Zo heeft Frankrijk onlangs soortgelijke beperkingen voor gebruikers onder de 15 jaar goedgekeurd. Ook Denemarken kondigde plannen aan om tegen medio 2026 een verbod voor jongeren onder de 15 jaar in te voeren. Italië overweegt wetgeving voor jongeren onder de 15 jaar, terwijl Spanje een vergelijkbaar verbod bespreekt. Andere landen, zoals Slovenië, Griekenland en Duitsland, zijn actief bezig met het ontwikkelen van regelgeving om de toegang van kinderen tot sociale mediaplatforms te beperken.