In het kort
- Bijna 40 procent van alle kankergevallen wereldwijd kan worden voorkomen door je levensstijl aan te passen en preventieve maatregelen te nemen.
- Roken is de belangrijkste oorzaak van te voorkomen kanker en verantwoordelijk voor miljoenen gevallen wereldwijd.
- Op maat gemaakte preventiestrategieën die regionale risicofactoren aanpakken, zijn de sleutel tot een aanzienlijke vermindering van de wereldwijde last van kanker.
Bijna 40 procent van alle kankergevallen wereldwijd is te voorkomen. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), geleid door Dokter Isabelle Soerjomataram van de IARC Cancer Surveillance Unit. Het gaat om ongeveer zeven miljoen gevallen per jaar.
De onderzoekers identificeerden 30 beïnvloedbare risicofactoren die bijdragen aan het ontstaan van kanker.
Roken blijft de boosdoener
De studie wijst op infecties zoals het humaan papillomavirus (HPV), dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Ook levensstijl speelt een grote rol. Roken verhoogt het risico op verschillende soorten kanker. Luchtvervuiling en andere milieufactoren dragen eveneens bij.
De onderzoekers gebruikten gegevens uit 2022 en analyseerden risicofactoren van tien jaar eerder in 185 landen. Daaruit blijkt dat roken de belangrijkste vermijdbare oorzaak is. Het is verantwoordelijk voor 3,3 miljoen gevallen per jaar. Infecties volgen met 2,3 miljoen gevallen. Alcoholgebruik veroorzaakt nog eens 700.000 vermijdbare kankers.
Er zijn duidelijke regionale verschillen. Mannen hebben vaker vermijdbare kanker (45 procent) dan vrouwen (30 procent). Dat verschil hangt waarschijnlijk samen met hogere rookcijfers bij mannen. In Europa zijn roken, infecties en obesitas de belangrijkste oorzaken bij vrouwen. In Sub-Sahara Afrika domineren infecties. Daar is bijna 80 procent van de vermijdbare gevallen daaraan gelinkt.
Preventie maakt het verschil
Hoofdonderzoeker Soerjomataram benadrukt dat sommige kankers onvermijdelijk zijn door genetische aanleg of veroudering. Toch kunnen bijna vier op de tien gevallen worden voorkomen met gerichte maatregelen. De studie verscheen in Nature Medicine. Longkanker (door roken en luchtvervuiling), maagkanker (door H. pylori) en baarmoederhalskanker (door HPV) vormen samen bijna de helft van alle vermijdbare gevallen.
Dr. Andre Ilbawi, teamleider kankerbestrijding bij de WHO, noemt de resultaten bemoedigend. Hij wijst op landen die streng antitabaksbeleid voeren en inzetten op HPV-vaccinatie. Volgens hem kan het aandeel vermijdbare kankers verder dalen als die inspanningen aanhouden.