In het kort
- Vlaanderen lanceert het sponge label, een initiatief dat gemeenten erkent die duurzaam waterbeheer vooropstellen.
- Gemeenten kunnen het sponge label krijgen wanneer ze watergevoelige stedenbouw toepassen, zoals ontverharding en het opvangen van regenwater.
- Dit programma heeft als doel overstromingen tegen te gaan, het hitte-eilandeffect te verminderen en de drinkwatervoorraden te sparen.
Vlaanderen neemt proactieve maatregelen tegen extreem weer met een nieuw initiatief rond waterretentie. Het sponge label is ontwikkeld door VLARIO, de rioolbeheerder van de regio, en Natuurpunt. Het label erkent gemeenten die duurzame waterbeheerpraktijken vooropstellen.
Het programma komt op een belangrijk moment, nu Vlaanderen steeds kwetsbaarder wordt voor extreme weersomstandigheden en tegelijk weinig watervoorraden per inwoner heeft in vergelijking met andere Europese regio’s. 2024 was het natste jaar ooit voor Vlaanderen, wat de nood aan betere strategieën voor regenwaterbeheer duidelijk maakt. Volgens VLARIO zorgen de verharding en de verstedelijking ervoor dat regenwater niet in de bodem dringt maar snel naar de riolering stroomt, waardoor waardevolle milieueffecten verloren gaan.
Bevordering van watergevoelige stadsplanning
Om die trend te keren, stimuleert het sponge label gemeenten om watergevoelige stedenbouw toe te passen. Dat omvat ontverharding, waterdoorlatende materialen en groene infrastructuur zoals regentuinen en wetlands. Door minder verharde oppervlakken aan te leggen in openbare ruimtes en regenwater lokaal op te vangen en te hergebruiken, kunnen lokale besturen hun weerbaarheid vergroten.
Het sponge label moet Vlaanderen weerbaarder maken tegen extreme weersomstandigheden en levert bijkomende voordelen op. Door regenwater lokaal vast te houden, dalen de overstromingsrisico’s voor gebouwen en infrastructuur. Het label vermindert ook de hitte‑eilandwerking in steden en verlicht de druk op de drinkwatervoorziening. De eerste toekenningen volgen in 2027.