In het kort
- Het aantal sterfgevallen door voedselvergiftiging is in 2025 verdubbeld door ernstige bacteriële uitbraken.
- Grondige inspecties door de FAVV hebben duizenden overtredingen aan het licht gebracht en 508 bedrijven gesloten.
- Aankomende bezuinigingen vormen een bedreiging voor de toekomstige voedselveiligheid en het toezicht op import.
Het Belgische Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) heeft zijn jaarverslag over 2025 gepubliceerd, waarin een jaar van intensief toezicht en aanzienlijke gezondheidsuitdagingen wordt belicht.
Ondanks dat de veiligheidsnorm over het algemeen hoog bleef, zag het land een zorgwekkende piek in het aantal sterfgevallen: twaalf sterfgevallen werden toegeschreven aan voedselvergiftiging – een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Een belangrijke oorzaak van deze stijging was een uitbraak van STEC-bacteriën in augustus in verschillende verzorgingstehuizen, waarschijnlijk veroorzaakt door besmette rauwe rundergehaktpasta.
Inspectiestatistieken en handhaving
Het hele jaar door hanteerde het agentschap een streng inspectiebeleid, waarbij 56.456 bedrijven werden bezocht en in totaal 182.420 controles werden uitgevoerd. Hoewel 85,9 procent van deze inspecties succesvol was en 98,1 procent van de 62.168 geanalyseerde monsters aan de veiligheidsnormen voldeed, greep de FAVV resoluut in wanneer er risico’s werden vastgesteld.
Zo werden bijna 15.000 waarschuwingen gegeven, ongeveer 10.000 overtredingen vastgelegd, 1.458 producten in beslag genomen en 508 bedrijven tijdelijk gesloten om de volksgezondheid te beschermen.
Grenscontroles en fraudeonderzoeken
Grensbeveiliging bleef ook een prioriteit: bij de Belgische grensovergangen werden 132.010 zendingen gecontroleerd, wat leidde tot 1.267 weigeringen. Intern heeft de dienst 450 fraudeonderzoeken afgehandeld, waaronder een grote zaak waarbij een bedrijf met een beperkte vergunning vervalste stempels gebruikte om met salmonella besmette eieren te verkopen. Dat meldt Belga.
Dit had gevolgen voor 146 mensen en leidde tot de inbeslagname van 1,5 miljoen eieren. Daarnaast hield de sector zich bezig met 279 productterugroepingen en 99 waarschuwingen, waarvan er veel te maken hadden met onjuiste allergenenetikettering.
Uitdagingen op het gebied van dier- en plantengezondheid
De dier- en plantengezondheid zorgde voor nog meer complicaties. De vogelgriep leidde tot 20 uitbraken op pluimveebedrijven en 350 besmettingen bij wilde vogels, waardoor 665.000 vogels moesten worden geruimd en de allereerste besmettingen bij twee buitenkatten werden geregistreerd.
Ook kwamen er zorgen over de plantenveiligheid naar voren door de ontdekking van de Japanse kever en de aanhoudende dreiging dat de oosterse fruitvlieg via de internationale handel het land binnenkomt.
Meer klachten leiden tot strengere controles
Transparantie en burgerbetrokkenheid bereikten in 2025 nieuwe hoogten. Het aantal klachten van consumenten steeg met 20 procent tot een recordaantal van 6.268, waarbij meer dan de helft aanleiding gaf tot officiële maatregelen.
Om het publiek meer zeggenschap te geven, lanceerde het FAVV in november de tool „Voedselhygiënebeoordeling”, waarmee burgers online de veiligheidsscores van winkels, bakkerijen en restaurants kunnen bekijken.
Zorgen over toekomstige voedselveiligheid
Voor de toekomst staat het agentschap voor mogelijke onzekerheid. De Belgische regering is van plan om het budget van de FAVV tegen 2029 met 24 procent te verlagen.
De consumentenorganisatie Testaankoop heeft gewaarschuwd dat deze bezuinigingen het veiligheidstoezicht in gevaar kunnen brengen en het land kwetsbaar kunnen maken voor crises, vooral omdat het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur naar verwachting de invoer van voedsel uit Zuid-Amerika zal doen toenemen.
