In het kort
- Frederick Wiseman, een bekende documentairemaker, is op 96-jarige leeftijd overleden.
- Zijn meeslepende documentaires lieten de nuances van menselijk gedrag in verschillende omgevingen zien, zonder commentaarstem of extra effecten.
- Wisemans nauwgezette aanpak en uitgebreide filmografie van 45 films heeft zijn nalatenschap als meester van de directe cinema versterkt.
Documentairemaker Frederick Wiseman, bekend om zijn scherpzinnige en onverschrokken portretten van Amerikaanse instellingen, is op 96-jarige leeftijd overleden. De carrière van Wiseman omspande zes decennia, waarin hij uiteenlopende omgevingen van gevangenissen tot operahuizen scherp observeerde en vastlegde. Zijn werk inspireerde generaties filmmakers, waaronder gerenommeerde regisseurs als Stanley Kubrick, Milos Forman, Gus Van Sant en Wes Anderson.
Vroege leven en carrière
Wiseman werd in 1930 in Boston geboren en ging aanvankelijk in de voetsporen van zijn vader door rechten te studeren aan de Yale University. Al snel ontdekte hij echter zijn passie voor het maken van films, wat leidde tot de productie van The Cool World, een hybride documentaire-fictiefilm die zich afspeelt in een zwarte getto. Deze ervaring versterkte zijn toewijding aan het maken van documentaires.
Wisemans kenmerkende stijl kwam naar voren in zijn debuutfilm Titicut Follies (1967), een zwart-witdocumentaire die het dagelijks leven in een psychiatrisch ziekenhuis voor criminele patiënten in Massachusetts vastlegde. Zijn films worden gekenmerkt door hun meeslepende aanpak, waarbij de nuances van menselijk gedrag worden vastgelegd zonder commentaar, interviews of kunstmatige toevoegingen zoals muziek of extra belichting.
Meesterlijke aanpak
Wisemans toewijding aan zijn vak was opmerkelijk. Hij filmde met een klein team van slechts drie mensen, vaak zonder voorafgaande planning, en monteerde honderden uren aan ruwe beelden zorgvuldig tot krachtige en tot nadenken stemmende films. Zijn uitgebreide filmografie, bestaande uit 45 documentaires met een lengte van één tot zes uur, weerspiegelt zijn toewijding aan het verkennen van de complexiteit van het menselijk bestaan in diverse omgevingen.
Zijn lens legde scènes vast uit het Amerikaanse leven, waaronder scholen, sociale dienstkantoren, warenhuizen, ziekenhuizen, sociale woningbouwcomplexen, theaters en operahuizen. Hij waagde zich zelfs in het hart van Amerika met Monrovia, Indiana (2019), waarin hij een kijkje gaf in het leven in het Amerika van Trump.
Meer dan alleen filmmaken
Naast het maken van films was Wiseman een actief persoon met allerlei interesses, zoals lezen, skiën, dansen en theater. Hij regisseerde ook theaterproducties in Parijs, waarmee hij nogmaals zijn veelzijdige talenten liet zien.
Wisemans belangrijke bijdragen aan de filmwereld werden in 2016 erkend met een ere-Oscar. Zijn nalatenschap als meester van de directe cinema blijft filmmakers over de hele wereld inspireren en beïnvloeden.