In het kort
- Brussel heeft sinds 2016 een toename van 9 procent gezien in het aantal fastfoodrestaurants, wat zorgen baart over de volksgezondheid.
- In bepaalde gebieden, zoals het stadscentrum en de Nieuwstraat, zijn er veel meer fastfoodrestaurants dan andere eetgelegenheden.
- Ondanks de zorgen over de gezondheid, hebben lokale overheden moeite om regels aan te nemen die de fastfoodrestaurants tegenhouden.
Brussel ziet een gestage groei van het aantal fastfoodrestaurants, met opties zoals pita, dürüm en friet die overal in de regio makkelijk te vinden zijn. Uit gegevens van hub.brussels – via Bruzz – blijkt dat het aantal fastfoodrestaurants sinds 2016 met 9 procent is gestegen, van 583 naar 635.
Regionale verschillen
Deze groei is niet overal in Brussel hetzelfde. Brussel-Stad heeft de meeste fastfoodrestaurants met 173, maar ook in andere wijken zoals Anderlecht (70), Schaarbeek (89), Molenbeek (52) en Elsene (56) zijn er best veel. Omgekeerd hebben gemeenten als Watermaal-Bosvoorde en Sint-Pieters-Woluwe een opvallend lagere dichtheid, met samen minder dan 7 snackbars of frietkramen.
Deze verschillen worden nog duidelijker wanneer verschillende wijken met elkaar worden vergeleken. De voetgangerszone in het stadscentrum, die vaak wordt bekritiseerd voor de beperkte culinaire diversiteit, telt 17 fastfoodrestaurants, wat neerkomt op 14 procent van het totale aantal horecagelegenheden in het gebied. De Nieuwstraat is een nog opvallender geval, met 25 vestigingen die meer dan 25 procent van de eetgelegenheden uitmaken. Aan de Anspachlaan is onlangs een nieuwe KFC-vestiging geopend, waardoor het totale aantal restaurants dat zich op kip richt binnen een straal van één kilometer op minstens zes komt. Andere hotspots zijn het stadscentrum van Anderlecht, Bockstael, de Brabantwijk rond het Noordstation, het Zuidstation en de Naamsepoort.
Gezondheidsrisico’s
De toename van fastfood baart gezondheidsdeskundigen zorgen omdat het vaak gepaard gaat met ongezonde eetgewoonten, met weinig groenten, vezels en vitamines en veel suiker, calorieën en vet. Hoewel er in Brussel vaak over dit onderwerp wordt gediscussieerd, hebben lokale overheden weinig macht om de komst van nieuwe fastfoodrestaurants tegen te houden.
Argumenten op basis van de bescherming van de volksgezondheid of het vergroten van de commerciële diversiteit zijn vaak niet voldoende. Overleg met gemeenten is doorgaans alleen verplicht wanneer de functie van een pand verandert. In 2019 probeerde Elsene de bouw van een KFC aan de Naamsepoort tegen te houden, omdat ze zich zorgen maakten over “malbouffe” en het behoud van de commerciële diversiteit in de buurt. Ondanks dat de regionale autoriteiten hun goedkeuring hadden gegeven, ging de gemeente in beroep bij de Raad van State. De zaak is nog steeds in behandeling.
Oudergem pakt het anders aan en stelt voor om een belasting van 12.000 euro per jaar in te voeren voor grote fastfoodketens. Dit tarief zou verdubbelen als het restaurant binnen 100 meter van een school ligt.