In het kort
- De ijsberen op Spitsbergen doen het nu goed, ondanks het verdwijnen van het zee-ijs, omdat ze hun dieet hebben aangepast en nu meer op het land leven, zoals walrussen.
- Deze onverwachte verbetering van hun lichamelijke conditie is waarschijnlijk niet blijvend, omdat het zee-ijs blijft afnemen, waardoor hun jachtgebieden moeilijker te bereiken zijn.
- Hoewel het om een tijdelijke afwijking gaat, blijven de vooruitzichten voor ijsberen in het Noordpoolgebied op de lange termijn somber als gevolg van de voortdurende klimaatverandering en het smelten van het zee-ijs.
Tegen de verwachtingen in doen het de ijsberen op Spitsbergen goed, ondanks het grote verlies aan zee-ijs. Onderzoekers zagen tussen 1992 en 2019 een opvallende toename in lichaamsgewicht en algehele gezondheid bij deze beren. Dit was verrassend, gezien de bekende impact van klimaatverandering op zee-ijs, een belangrijk jachtgebied voor ijsberen die ervan afhankelijk zijn om bij hun prooi, zeehonden, te komen.
Nieuwe voedselbronnen komen op
Het onderzoek laat zien dat de ijsberen op Spitsbergen zich hebben aangepast aan de veranderende omgeving door meer voedselbronnen op het land in hun dieet op te nemen. De terugkeer van de walruspopulatie, die sinds de jaren vijftig wordt beschermd, heeft gezorgd voor een overvloedige alternatieve voedselbron die rijk is aan vet. Daarnaast zorgen veranderingen in het gedrag van zeehonden door de verminderde ijsbedekking ervoor dat ze zich misschien concentreren in kleinere gebieden, waardoor ze makkelijker te jagen zijn voor beren.
Hoewel deze onverwachte verbetering van de lichamelijke conditie op korte termijn positief nieuws is, denken experts dat dit waarschijnlijk niet blijvend is. Naarmate het zee-ijs verder afneemt, zullen de beren steeds zwaardere tochten moeten maken om hun jachtgebieden te bereiken, wat leidt tot energieverbruik en uitputting van hun essentiële vetreserves.
Geschiedenis van veerkracht
De onderzoekers merken op dat er vóór de internationale beschermingsmaatregelen in de jaren zeventig intensief op Svalbard-ijsberen werd gejaagd. Deze historische druk, in combinatie met de recente toename van de walrus- en rendierpopulaties, heeft mogelijk bijgedragen aan hun huidige robuuste conditie.
Het is echter belangrijk om te onthouden dat de lichamelijke conditie slechts één indicator is van de algehele gezondheid. Andere studies hebben een verband aangetoond tussen een toename van het aantal ijsvrije dagen en een afname van de overlevingskansen van welpen, subvolwassen dieren en oudere vrouwelijke ijsberen.
Een sombere toekomst voor het icoon van het Noordpoolgebied
De langetermijnvooruitzichten voor ijsberen blijven somber. Hoewel Svalbard een tijdelijke uitzondering vormt, wijst de bredere trend in het Noordpoolgebied op een afname van de populatie als gevolg van het smelten van het ijs. Deskundigen benadrukken dat de voortdurende opwarming uiteindelijk zal leiden tot het verdwijnen van deze iconische roofdieren, tenzij er aanzienlijke inspanningen worden geleverd om de klimaatverandering tegen te gaan.