In het kort
- Het ketogene dieet lijkt veelbelovend voor het verbeteren van symptomen van schizofrenie en bipolaire stoornis als het samen met traditionele medicatie wordt gebruikt.
- Er wordt nog steeds onderzoek gedaan naar de invloed van het keto-dieet op de geestelijke gezondheid, met op dit moment minstens 20 gerandomiseerde gecontroleerde studies.
- Hoewel de eerste resultaten bemoedigend zijn, is het belangrijk om te onthouden dat het keto-dieet geen genezing is voor schizofrenie en dat er zorgvuldig medisch toezicht nodig is.
Het ketogene dieet, dat wordt gekenmerkt door een hoog vetgehalte en een matig eiwitgehalte, is bedoeld om ketose op te wekken, een metabolische toestand waarin het lichaam voornamelijk vet gebruikt als energiebron. Hoewel er beweringen zijn dat het keto‑dieet schizofrenie kan ‘genezen’, stellen experts dat het huidige bewijs onvoldoende is om dergelijke beweringen te staven.
Onderzoek naar het mogelijke verband tussen het keto-dieet en geestelijke gezondheid gaat terug tot 1965, toen een kleine studie verbeteringen constateerde bij vrouwen met schizofrenie die in het ziekenhuis lagen, na een ketogene interventie van twee weken. De beperkingen van deze casestudy, waaronder de kleine steekproefomvang en de gecontroleerde setting, benadrukken echter de noodzaak van verder onderzoek.
Veelbelovende maar voorlopige resultaten
Recente studies hebben veelbelovende resultaten opgeleverd, maar deze zijn nog voorlopig. Zo toonde een Stanford-studie uit 2024 aan dat symptomen bij mensen met schizofrenie en een bipolaire stoornis afnamen bij het volgen van het keto-dieet. Toch telde deze studie slechts 21 deelnemers, waarbij sommigen moeite hadden om zich aan het dieet te houden.
Studies naar de effecten van het keto-dieet op depressie hebben ook gemengde resultaten opgeleverd. Een gerandomiseerde gecontroleerde studie uit 2026 wees uit dat deelnemers met therapieresistente depressie meer verbetering zagen bij een ketogeen dieet dan bij een dieet rijk aan fruit en groenten. Het verschil was echter bescheiden en de klinische betekenis ervan is betwistbaar.
Kleinschalig onderzoek onder studenten
Ook een onderzoek uit 2025 onder studenten met een ernstige depressieve stoornis meldde een aanzienlijke vermindering van de symptomen na 10-12 weken op het keto-dieet. Dit onderzoek had geen controlegroep, wat de conclusies beperkt.
De mogelijke voordelen van het gebruik van het keto-dieet in combinatie met medicatie voor de behandeling van schizofrenie zijn opmerkelijk, met name het vermogen om de metabole bijwerkingen van traditionele antipsychotica te verminderen. Vroeg bewijs wijst op mogelijk succes, maar verder onderzoek is cruciaal om deze bevindingen te onderbouwen.
Ruim twintig lopende klinische studies
Momenteel lopen er minstens 20 gerandomiseerde gecontroleerde studies die de effectiviteit van het keto-dieet bij de behandeling van psychische aandoeningen onderzoeken. Belangrijk is dat deze studies het dieet bekijken als aanvulling op medicatie, niet als vervanging.
Door de strikte aard van het keto-dieet kan het voor veel mensen lastig zijn om het op de lange termijn vol te houden. Daarom is het essentieel om deze voedingsinterventie onder nauw medisch toezicht en naast bestaande medicatieregimes te volgen.
Hoewel het intrigerend klinkt, zijn beweringen dat het keto-dieet een ‘geneesmiddel’ voor schizofrenie is, voorbarig en mogelijk misleidend. Wetenschappers onderzoeken deze complexe relatie nog maar kort en moeten veel meer data verzamelen voordat zij definitieve conclusies kunnen trekken.