In het kort

• Het gebruik van sauna’s kan een gevoel van ontspanning opwekken en pijn verminderen, maar de voordelen voor de gezondheid op de lange termijn moeten verder worden onderzocht.
• Zwemmen in koud water veroorzaakt een fysiologische stressrespons die afneemt bij herhaalde blootstelling.
• Regelmatig leuke activiteiten ondernemen en contact maken met anderen zijn cruciaal voor het algehele welzijn.

Hoewel sociale media sauna’s en koude baden aanprijzen als wondermiddeltjes die alles bieden, van een boost voor het immuunsysteem tot vetverbranding, zijn experts voorzichtig.

Temperatuurregeling van het lichaam

Dr. Heather Massey, een universitair hoofddocent gespecialiseerd in extreme omgevingen en fysiologie, legt in een podcast van BBC uit dat ons lichaam opmerkelijk goed in staat is om een stabiele temperatuur te handhaven. We stellen dit systeem in ons dagelijks leven zelden op de proef, omdat we de meeste tijd doorbrengen in klimaatgecontroleerde omgevingen. Blootstelling van het lichaam aan hitte of kou creëert milde stress, die mogelijk gunstige aanpassingsreacties teweegbrengt.

Dit principe ligt ten grondslag aan de populariteit van sauna’s, die vaak worden bezocht in sportscholen en kuuroorden. Voor sommigen is het een beloning na de training; voor anderen is het de belangrijkste attractie. Veel regelmatige saunagebruikers geloven dat 15 minuten intense warmte zowel hun fysieke als mentale welzijn verbetert. Hoewel er geen twijfel over bestaat dat sauna’s gevoelens van ontspanning kunnen opwekken en pijn kunnen verminderen, vraagt Dr. Massey zich af of deze voordelen op lange termijn zijn of vooral psychologisch.

Mogelijke voordelen voor de gezondheid

Recent onderzoek met herhaalde warme baden heeft veranderingen in de insulinespiegel en bloeddruk aangetoond, wat wijst op mogelijke voordelen voor mensen met chronische aandoeningen. Dr. Massey stelt echter dat er meer robuust wetenschappelijk bewijs nodig is voordat er definitieve uitspraken worden gedaan over gezondheidsverbeteringen in verband met sauna’s. Ze raadt aan om te genieten van de sauna-ervaring vanwege de zintuiglijke geneugten, maar erkent dat het geen gegarandeerde weg is naar een betere gezondheid.

Koudwaterzwemmen is een andere praktijk die aan populariteit wint. Dr. Massey, zelf een ervaren koudwaterzwemmer, beschrijft de eerste schok bij het betreden van koud water als “pijnlijk”, maar erkent dat juist deze sensatie is wat velen zoeken. Het lichaam reageert met een snelle ademhaling, verhoogde hartslag en bloeddruk en een toename van stresshormonen zoals cortisol en adrenaline. Herhaalde blootstelling vermindert deze schrikreactie.

Meer dan alleen temperatuur

Net als bij sauna’s blijft de vraag of de voordelen van zwemmen in koud water voortkomen uit de temperatuur zelf of uit begeleidende factoren zoals buitenactiviteiten, beweging en sociale interactie.

Dr. Massey wijst op het belang van het vinden van leuke activiteiten die regelmatig gedaan kunnen worden en die je met anderen kunt delen. Dit kan variëren van tuinieren en vogels kijken tot lid worden van een koor of gewoon wandelen met vrienden. Hoewel sauna’s en zwemmen in koud water misschien niet essentieel zijn voor een goede gezondheid, kunnen ze wel positieve ervaringen bieden en bijdragen aan het algehele welzijn.