In het kort
- Isolated REM Sleep Behaviour Disorder (iRBD) zorgt ervoor dat mensen hun dromen fysiek uitleven omdat hun spieren niet verlamd zijn tijdens de REM-slaap.
- Mensen met iRBD krijgen te maken met een geleidelijke achteruitgang van hun cognitieve vaardigheden, vooral op het gebied van aandacht en geheugen.
- Het herkennen van iRBD is superbelangrijk, omdat het vaak een paar jaar voor neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Parkinson en dementie komt.
Wetenschappers hebben een slaapstoornis ontdekt die een vroege indicator van dementie kan zijn. Deze zeldzame aandoening, bekend als geïsoleerde REM-slaapgedragsstoornis (iRBD), komt voor bij ongeveer 2 procent van de oudere volwassenen. Mensen met iRBD spelen hun dromen fysiek en vocaal na tijdens de REM-slaap, een fase die wordt gekenmerkt door verhoogde hersenactiviteit en levendige dromen.
Fysieke uitingen tijdens de slaap
Normaal gesproken zijn onze spieren verlamd tijdens de REM-slaap om te voorkomen dat we onze dromen uitbeelden. Mensen met iRBD hebben deze verlamming echter niet, waardoor ze tijdens hun slaap kunnen schreeuwen, lachen of zelfs uit bed springen. Dit kan gevaarlijk zijn voor bedpartners, die door de onbewuste bewegingen van hun partner klappen of trappen kunnen krijgen.
Een team van onderzoekers bestudeerde 162 mensen met de diagnose iRBD en voerde 318 neuropsychologische beoordelingen uit over een periode van gemiddeld zeven jaar. Ze ontdekten een geleidelijke achteruitgang van de cognitieve vaardigheden, met name op het gebied van aandacht, werkgeheugen en geheugenfuncties. Hoewel zowel mannen als vrouwen achteruitgang vertoonden, waren de effecten bij mannen meer uitgesproken.
iRBD als mogelijke voorloper van dementie
De bevindingen benadrukken hoe belangrijk het is om iRBD te zien als een mogelijke voorloper van dementie. Studies hebben een sterk verband aangetoond tussen iRBD en neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Parkinson, Lewy body-dementie en musculaire atrofie (MSA). In feite gaat iRBD vaak enkele jaren vooraf aan deze aandoeningen.
Hoewel veel mensen met iRBD zich niet bewust zijn van hun aandoening vanwege het nachtelijke karakter ervan, zijn er bepaalde waarschuwingssignalen, zoals bijzonder levendige dromen, onverklaarbare verwondingen en uit bed vallen. De beste manier om iRBD te herkennen is door observatie door een bedpartner, die eerder getuige is van de fysieke verschijnselen tijdens de slaap.