In het kort
- Een verzwakte interne klok is direct gekoppeld aan een grotere kans op het ontwikkelen van dementie.
- Een verstoord ritme verhoogt het risico op dementie aanzienlijk, vooral bij mensen met een piekactiviteit later op de dag.
- Het is belangrijk om een balans te houden in je ritme.
Onderzoekers die het verband tussen onze interne klok, ook wel biologische klok of ons circadiaan ritme genoemd, en het risico op dementie onderzochten, vonden overtuigend bewijs. Mensen met een zwakker of minder consistent ritme, vertoonden een grotere kans op het ontwikkelen van dementie.
Het onderzoek, gepubliceerd in Neurology, onthulde dat verstoorde ritmes in verband werden gebracht met een 45 procent verhoogd risico op dementie bij mensen die hun dagelijkse activiteit later op de dag piekten.
Hoe ons circadiane ritme werkt
Ons circadiane ritme, gestuurd door de hersenen en sterk beïnvloed door blootstelling aan licht, is verantwoordelijk voor het afstemmen van ons lichaam op de natuurlijke dag-nachtcyclus. Robuuste ritmes zorgen voor voorspelbare slaapschema’s en dagelijkse routines, zelfs als we te maken hebben met veranderingen in schema’s of seizoensgebonden variaties. Zwakkere ritmes zijn daarentegen gevoeliger voor verstoringen door veranderingen in licht en routine, wat leidt tot verschuivingen in slaap- en activiteitstijden.
Hoewel tijdelijke verstoringen zoals jetlag of ploegendienst de slaap en het welzijn negatief kunnen beïnvloeden, kan langdurige blootstelling meer significante gevolgen hebben. Ouder worden verzwakt en maakt het circadiane ritme onregelmatiger. Oudere volwassenen gaan vaak vroeger naar bed en worden vroeger wakker, en slapen gefragmenteerder. Deze leeftijdsgerelateerde afname in ritmesterkte is in verband gebracht met een verhoogd risico op ziekten zoals dementie.
Bevindingen van het onderzoek
In het onderzoek, waaraan meer dan 2000 deelnemers deelnamen met een gemiddelde leeftijd van 79 jaar, werden hun rust- en activiteitspatronen ongeveer twee weken lang gevolgd met behulp van hartmonitoren. Na drie jaar follow-up ontwikkelden 176 deelnemers dementie.
Uit analyse bleek dat degenen met het zwakste circadiane ritme bijna 2,5 keer zoveel kans hadden om dementie te ontwikkelen als degenen met een sterker ritme. Bovendien hadden mensen met een piekactiviteit later in de middag (rond 14.15 uur) een 45 procent hoger risico.