In het kort
- De temperatuur op aarde blijft maar stijgen, waardoor 2025 het op twee na warmste jaar ooit wordt en de belangrijke grens van 1,5 °C voor het derde jaar op rij wordt overschreden.
- De doelen van het Akkoord van Parijs staan voor grote uitdagingen door de stagnerende emissiereducties in ontwikkelde landen en tegenslagen zoals de terugtrekking van de VS uit het akkoord.
- Onvoorziene factoren, zoals de verminderde uitstoot van zwaveldioxide door schepen, dragen mogelijk bij aan de versnelde opwarmingstrend.
Volgens gegevens van Amerikaanse en Europese experts steeg de temperatuur wereldwijd in 2025 enorm, waardoor het het op twee na warmste jaar ooit werd. Deze alarmerende trend zet de reeks van ongekende hitte voort, en experts verwachten dat er in 2026 geen verbetering komt.
Een decennium van recordbrekende hitte
Het afgelopen decennium werd gekenmerkt door recordbrekende warmte, met 2024 op de eerste plaats, op de voet gevolgd door 2023. Opvallend is dat de gemiddelde wereldwijde temperatuur de afgelopen drie jaar de cruciale drempel van 1,5 °C ten opzichte van het pre-industriële niveau heeft overschreden. Deze ongekende opwarmingsgolf onderstreept een zorgwekkende versnelling van het opwarmingsproces van de aarde.
Het baanbrekende Akkoord van Parijs, dat tot doel heeft de opwarming van de aarde ruim onder de 2 °C te houden en te streven naar een doelstelling van 1,5 °C, staat voor steeds grotere uitdagingen. De secretaris-generaal van de VN heeft gewaarschuwd dat het overschrijden van de drempel van 1,5 °C onvermijdelijk is, maar dat dit kan worden beperkt door de uitstoot van broeikasgassen snel te verminderen. Recente ontwikkelingen, waaronder de terugtrekking van de VS uit het Akkoord van Parijs, hebben echter een domper gezet op de wereldwijde inspanningen om de opwarming tegen te gaan.
Recordtemperaturen in 2025
Uit gegevens van Copernicus blijkt dat de gemiddelde temperatuur in 2025 1,47 °C boven het pre-industriële niveau lag, wat iets koeler is dan in 2023, maar nog steeds aanzienlijk warmer dan in voorgaande jaren. Uit de analyse van Berkeley Earth blijkt dat maar liefst 770 miljoen mensen in hun regio te maken kregen met recordhoge jaartemperaturen, terwijl er wereldwijd geen recordlage temperaturen werden gemeten.
Antarctica beleefde het warmste jaar ooit, terwijl het Noordpoolgebied op de tweede plaats kwam. Centraal-Azië, de Sahel en Noord-Europa hadden volgens de gegevens van Copernicus in 2025 ook te maken met de warmste jaren ooit.
2026
Zowel Berkeley Earth als Copernicus verwachten dat de stijgende temperaturen in 2026 zullen doorzetten. De opkomst van El Niño zou de opwarming nog verder kunnen versterken, waardoor 2026 mogelijk opnieuw een recordjaar wordt. Deskundigen benadrukken dat hoewel het exacte tijdstip van nieuwe temperatuurrecords onzeker blijft, de algemene trend ondubbelzinnig wijst op voortdurende opwarming.
Ondanks de groeiende bezorgdheid over klimaatverandering, stagneren de inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen in ontwikkelde landen. In de VS nam de uitstoot in 2025 weer toe, waarmee een einde kwam aan een daling van twee jaar. Ook in Duitsland en Frankrijk vertraagde het tempo van de emissiereducties.
Wetenschappers van Berkeley Earth denken dat er naast broeikasgasemissies nog andere dingen zijn die bijdragen aan de recente opwarming. Door internationale regels die sinds 2020 gelden, stoten schepen minder zwaveldioxide uit. Dit zou onbedoeld de opwarming kunnen versterken, omdat er minder aerosolen zijn die zonlicht terug de ruimte in kaatsen.