In het kort
- Steeds meer contentmakers op sociale media zetten gebruikers aan om na te denken over hun digitale gewoontes en deze te verminderen.
- Sommige kijkers vinden dit prima, maar anderen zijn sceptisch, wat laat zien hoe lastig het is om vastgeroeste scrollgewoontes te veranderen.
- Experts raden aan om dingen geleidelijk te veranderen en mensen bewust te maken om overmatig gebruik van sociale media tegen te gaan en gezondere digitale gewoontes te stimuleren.
In de eindeloze stroom van content op sociale media duiken makers op die gebruikers aanmoedigen om even stil te staan bij hun digitale gewoontes. Olivia Yokubonis, online bekend als Olivia Unplugged, gebruikt een zachte aanpak om kijkers te wijzen op de mogelijke gevaren van gedachteloos scrollen. Haar video’s laten vaak zien hoe vluchtig content op sociale media is, waardoor gebruikers gaan nadenken over hoeveel tijd ze er echt aan besteden.
Kritiek
Hoewel veel kijkers de onderbrekingen van Yokubonis verwelkomen als een wake-upcall, reageren anderen sarcastisch. Ze erkent deze weerstand en beseft dat ze, om haar publiek te bereiken, aanwezig moet zijn op het platform dat ze bekritiseert.
Het werk van Yokubonis sluit aan bij een groeiende beweging van contentmakers die zich richten op overmatig gebruik van sociale media. Sommigen gebruiken agressievere tactieken, terwijl anderen vriendelijkere herinneringen geven. Yokubonis wijdt haar hele account aan deze missie en werkt voor Opal, een app die is ontworpen om gebruikers te helpen hun focus terug te krijgen. Ondanks haar band met deze app, blijft haar content grotendeels vrij van openlijke branding.
Gebruikers niet open voor verandering
Onderzoekers zoals Ian A. Anderson van het California Institute of Technology vinden dit soort interventies interessant, maar twijfelen aan de effectiviteit ervan om diepgewortelde scrollgewoontes te veranderen. Hij suggereert dat mensen die erg in hun social media-feeds opgaan, misschien niet volledig openstaan voor dit soort onderbrekingen.
De discussie over de vraag of sociale-mediaverslaving echt bestaat, gaat nog steeds door. Hoewel experts het erover eens zijn dat overmatig gebruik problematisch kan zijn, is er onenigheid over de vraag of de term “verslaving” dit gedrag goed weergeeft. Sommigen pleiten voor een genuanceerder begrip en benadrukken dat het belangrijk is om specifieke symptomen zoals oncontroleerbare drang en ontwenning te herkennen.
Omgaan met verslaving
Uit een recent onderzoek van Anderson blijkt dat er een verschil is tussen hoe gebruikers hun verslaving zien en hun werkelijke risiconiveau op basis van vastgestelde criteria. Dit suggereert dat als je denkt dat je verslaafd bent, dit een negatieve invloed kan hebben op je vermogen om je gebruik onder controle te houden en kan leiden tot meer zelfverwijten.
Voor mensen die hun gebruik van sociale media willen verminderen, raden experts aan om geleidelijke veranderingen door te voeren, zoals het verplaatsen van app-pictogrammen of het uitschakelen van meldingen. Drastischere maatregelen, zoals het vermijden van telefoons in bepaalde ruimtes, kunnen ook effectief zijn.
Bewustzijn creëren
Contentmakers die ingaan op de psychologische drijfveren achter overmatig scrollen, spelen een belangrijke rol bij het creëren van bewustzijn en het stimuleren van gezondere digitale gewoontes. Cat Goetze, online bekend als CatGPT, combineert haar ervaring in de tech-industrie met boeiende content over kunstmatige intelligentie om de verslavende aard van sociale mediaplatforms te belichten. Ze benadrukt dat deze platforms zijn ontworpen om gebruikers betrokken te houden en dat wilskracht alleen vaak niet voldoende is om hun aantrekkingskracht te weerstaan.
Goetze’s onderneming, Physical Phones, is een voorbeeld van de vraag naar oplossingen voor overmatig schermgebruik. Haar Bluetooth-vaste telefoons moedigen gebruikers aan om de verbinding met hun apparaten te verbreken en promoten “offline als de nieuwe luxe”. Het succes van haar product laat zien dat er steeds meer besef is dat er evenwicht nodig is in ons digitale leven.