In het kort
- In 2025 werden wereldwijd 129 journalisten gedood, het hoogste aantal ooit geregistreerd door CPJ.
- Het merendeel van de slachtoffers viel in conflictgebieden zoals Gaza, Jemen en Iran, veelal door militaire aanvallen en drones.
- Ook buiten oorlogsgebieden lopen journalisten gevaar, en afnemende persvrijheid ondermijnt wereldwijd democratieën.
Het afgelopen jaar was uitzonderlijk gevaarlijk voor journalisten. De Amerikaanse organisatie Committee to Protect Journalists (CPJ) registreerde 129 dodelijke slachtoffers. Dat is het hoogste aantal sinds het begin van hun telling in 1992. Daarmee overtreft 2025 het vorige record van 126 slachtoffers in 2024.
Israëlische aanvallen en toename gebruik van drones
Meer dan twee derde van de slachtoffers viel door militaire aanvallen in conflictgebieden zoals Gaza, Jemen en Iran. Het CPJ stelt dat het Israëlische leger inmiddels meer gerichte aanvallen op journalisten uitvoerde dan enig ander regeringsleger in de moderne geschiedenis, waarbij de overgrote meerderheid van de slachtoffers Palestijnse journalisten en persmedewerkers in Gaza waren.
Tegelijkertijd neemt het aantal slachtoffers door drone-aanvallen toe: 39 journalisten kwamen in 2025 om door drones, tegen 21 in 2024 en slechts 2 in 2023. Naast Israël behoren Oekraïne (4 doden) en Soedan (9 doden) tot de gevaarlijkste landen voor persmedewerkers.
Gevaar buiten conflictgebieden
Journalisten lopen niet alleen risico in oorlogsgebieden. In landen met zwakke rechtsstaat, machtige criminele netwerken en ongecontroleerde politieke macht vallen journalisten ook ten prooi aan geweld. Voorbeelden hiervan zijn Mexico, Colombia en Pakistan, waar journalisten vaak worden geïntimideerd, aangevallen of vermoord.
Persvrijheid onder druk
Studies tonen dat afnemende persvrijheid door censuur, sluiting van onafhankelijke media en fysieke aanvallen vaak het eerste teken is van democratische achteruitgang. Wereldwijd krijgen daders zelden straf, waardoor geweld tegen journalisten systematisch voortduurt en moordenaars ongestraft blijven.
Het CPJ bevestigt elk incident zorgvuldig: onderzoekers verzamelen informatie uit minimaal twee betrouwbare bronnen, beoordelen het werk van de journalist en onderzoeken of de dood verband hield met hun werk. Dit proces kan maanden of zelfs jaren duren, zeker in conflictgebieden, maar onderstreept het structurele karakter van geweld tegen journalisten wereldwijd.