In het kort

• Gerechtsdeurwaarders helpen om mensen met schulden die moeilijk te vinden zijn op te sporen.
• Schaamte en wantrouwen weerhouden burgers er vaak van om overheidssteun aan te vragen.
• Dankzij hun sociale vaardigheden kunnen ambtenaren tijdens huisbezoeken acute financiële crises herkennen.

Via een recent experimenteel programma hebben deurwaarders laten zien dat ze een effectieve schakel kunnen zijn naar schuldhulpverlening. Dat geldt vooral voor mensen die eerder officiële hulp vermeden.

Veel mensen met schulden blijven buiten beeld

Het proefproject bestond uit bijna vijfhonderd huisbezoeken. Gerechtsdeurwaarders mochten bewoners doorverwijzen naar hulpdiensten als ze duidelijke signalen van ernstige schulden zagen. Zo kwam een groep mensen in beeld die eerder niet werd bereikt door sociale diensten. Uit cijfers blijkt dat deurwaarders bij ongeveer de helft van de bezoeken dachten dat er hulp nodig was. Van die groep ging 25 procent in gesprek met de gemeente. De helft van hen stond nog niet bekend als iemand met schuldenproblemen.

Volgens Chris Bakhuis-van Kesteren van de KBvG speelt schaamte vaak een grote rol. Daardoor vragen mensen niet snel zelf om hulp. Onderzoek laat ook zien dat sommige schuldenaren weinig vertrouwen hebben in de gemeente. Ze zijn bang dat ze bezittingen kunnen verliezen, zoals hun auto of huisdieren. Dat meldt NU.

Complexe rol voor gerechtsdeurwaarders

De rol van de deurwaarder blijft wel lastig. In sommige situaties, zoals bij het in beslag nemen van waardevolle spullen, is het niet passend om hulp aan te bieden. Dat kan ook botsen met hun wettelijke taak. Gemeenten proberen wel vroeg in te grijpen, maar hebben vaak te weinig middelen om iedereen uitgebreid te helpen. Deurwaarders hebben daarentegen direct contact met mensen thuis.

Deskundige Nadja Jungmann zegt dat dit alleen werkt als deurwaarders goed kunnen omgaan met mensen. Ze moeten gesprekken kunnen voeren die steunend en motiverend zijn.

Politiek beslist over de toekomst van de rol van deurwaarders

De stad Den Haag, een van de zes deelnemende gemeenten, laat weten dat mensen die via dit project worden doorverwezen meestal dringend hulp nodig hebben. Het initiatief komt voort uit een motie van voormalig Kamerlid Hilde Palland. Zij wilde laten onderzoeken hoe deurwaarders schulden sneller kunnen opsporen en mensen beter kunnen doorverwijzen naar hulp.

De toekomst van deze aanpak hangt nu af van politieke keuzes. Er wordt beslist of deurwaarders deze taak blijvend mogen uitvoeren. Dat zou de druk op gemeenten kunnen verhogen. Toch zegt Jungmann dat juist die snelle hulp aan de deur de rol van de deurwaarder heel waardevol maakt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief