In het kort
- Brief aan de paus gaat drie jaar na de spraakmakende documentaire Godvergeten terug naar Belgische overlevenden van misbruik in de kerk.
- Ondanks parlementaire onderzoeken en excuses van kerkelijke functionarissen wijst overlever Carla op de nood aan echte gerechtigheid terwijl de slachtoffers nog in leven zijn.
- De documentaire gaat in op de interacties van overlevers met paus Franciscus en zijn opvolger, paus Leo XIV, en belicht de aanhoudende bezorgdheid over verantwoordingsplicht en genezing binnen de kerk.
Drie jaar na de uitzending van de documentaireserie Godvergeten kijken slachtoffers van misbruik door de kerk terug op de geboekte vooruitgang in de nieuwe documentaire: Brief aan de paus. Deze eenmalige aflevering kijkt naar de nasleep van Godvergeten en laat verschillende slachtoffers aan het woord. Veranderingen binnen de kerk, de politiek en het rechtssysteem worden onder de loep genomen.
Publieke verontwaardiging en beloften van hervorming
Godvergeten was een keerpunt voor talloze slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk. Persoonlijke getuigenissen van slachtoffers zorgden voor heel wat ophef in België. Dit leidde tot parlementaire onderzoeken, openbare excuses van kerkelijke functionarissen en beloften van hervormingen. Duizenden Belgen kozen ervoor om de katholieke kerk te verlaten. De vele getuigenissen zorgden voor een golf nieuwe meldingen van slachtoffers die voor de eerste keer hun verhaal durfden delen.
Zorgen over echte gerechtigheid blijven nog steeds hangen. Overlevende Carla vindt het belangrijk om deze kwesties aan te pakken terwijl de slachtoffers nog in leven zijn. Ex-priester Rik Devillé, een steunpilaar voor overlevenden, spreekt zijn teleurstelling uit over het feit dat het probleem ondanks decennia van aandacht nog steeds bestaat. Devillé vindt dat er dringend concrete maatregelen moeten worden genomen om in te staan voor verantwoordingsplicht en genezing.
Ontmoeting met paus
De documentaire onderzoekt de ontmoeting tussen vijftien slachtoffers en paus Franciscus (en later zijn opvolger, paus Leo XIV). Het vastgelopen onderzoek naar misbruik binnen de kerk, bekend als “Operatie Kelk”, wordt opnieuw bekeken door een aparte commissie. In Brief aan de paus richten slachtoffers zich via fictieve brieven tot paus Leo XIV en geven ze hun visie op doorgevoerde veranderingen sinds Godvergeten. Het is een momentopname van de voortdurende strijd die slachtoffers elke dag opnieuw voeren voor waarheid en gerechtigheid.
Vooruitgang geboekt, maar vragen blijven bestaan
Hoewel er na Godvergeten belangrijke hervormingen op komst leken, blijven er vragen bestaan over de mate van daadwerkelijke vooruitgang. Aartsbisschop Luc Terlinden is verantwoordelijk voor de aanpak van misbruik binnen de Belgische kerk. Hij bespreekt in de aankomende documentaire de inspanningen die zijn geleverd om slachtoffers te ondersteunen en herstelpraktijken in te voeren.
Eerdere gevallen, zoals het Vangheluwe-schandaal en de Danneels-banden, doen de vrees ontstaan dat deze hernieuwde aandacht zonder tastbare gevolgen zal wegdeemsteren.
Brief aan de Paus is op dinsdag 3 maart om 21.25 uur te zien op VRT Canvas en VRT MAX.