In het kort

• Handdoeken herbergen miljoenen microben uit verschillende bronnen, waaronder onze huid, het milieu en waswater.
• Hoewel veel microben onschadelijk zijn, kunnen sommige infecties veroorzaken als ze in wonden terechtkomen of mensen met een verzwakt immuunsysteem infecteren.
• Een goede handdoekhygiëne, zoals regelmatig wassen en goed drogen, is cruciaal om het risico op infecties en de overdracht van schadelijke microben te minimaliseren.

Handdoeken, die vaak worden gebruikt om onszelf af te drogen, hopen miljoenen microben op ondanks dat ze er schoon uitzien. Hoewel regelmatig wassen wordt aanbevolen, bleek uit een onderzoek dat een derde van de mensen hun handdoeken maar één keer per maand wassen en sommigen zelfs nog minder vaak.

Bronnen van microbiële besmetting

De microbiële populatie op handdoeken is afkomstig van verschillende bronnen: de natuurlijke bacteriën van onze huid, schimmels en bacteriën in de lucht die zich op de vezels nestelen en achtergebleven bacteriën uit het waswater zelf. Een Japans onderzoek ontdekte dat het hergebruiken van badwater voor het wassen bacteriën overdraagt op handdoeken en kleding.

Bovendien raken handdoeken die in de buurt van toiletten drogen besmet met bacteriën en fecaliën die vrijkomen bij het doorspoelen. Na verloop van tijd vormen deze microben biofilms, waardoor katoenen handdoeken er dof uit gaan zien, zelfs als ze regelmatig worden gewassen.

Rol van microben

Hoewel de aanwezigheid van microben op handdoeken alarmerend lijkt, zijn de meeste onschadelijk en zelfs goed voor onze gezondheid. Ze dragen bij aan de ontwikkeling van ons immuunsysteem en beschermen ons tegen schadelijke bacteriën.

Sommige bacteriën zijn echter opportunistische ziekteverwekkers die infecties kunnen veroorzaken als ze wonden binnendringen of individuen met een verzwakt immuunsysteem infecteren. Handdoekdroging zelf kan de natuurlijke barrière van de huid tegen infecties verstoren.

Overdrachtsrisico’s

De grootste zorg ontstaat wanneer we potentieel schadelijke microben overbrengen van handdoeken naar onze handen en vervolgens ons gezicht aanraken, waardoor ze het lichaam binnendringen. Handdoeken die gebruikt worden voor handen wassen en keukentaken vormen een hoger risico op het verspreiden van ziekteverwekkers in voedsel zoals Salmonella, Norovirus en E. coli.

Virussen zoals Covid-19 kunnen ook tot 24 uur overleven op katoenen handdoeken, hoewel overdracht via oppervlakken niet als de primaire verspreidingswijze wordt beschouwd. Andere virussen, zoals mpokken, worden gemakkelijker overgedragen door contact, waardoor een gedeelde handdoek af te raden is.

Humane papillomavirussen, verantwoordelijk voor wratten en verrucae, kunnen ook verspreid worden via besmette handdoeken. Hoe langer een handdoek vochtig blijft, hoe gunstiger het wordt voor microbiële groei, waardoor het risico toeneemt dat schadelijke microben floreren.

Handdoekhygiëne en antibioticaresistentie

Handdoekhygiëne draagt niet alleen bij aan de persoonlijke gezondheid, maar speelt ook een rol bij het bestrijden van antibioticaresistente bacteriën zoals MRSA, die kunnen worden overgedragen door contact met besmette voorwerpen.