In het kort
- De Europese Unie kijkt naar kleine modulaire reactoren (SMR’s) als een mogelijke manier om haar klimaatdoelen en energiebehoeften te halen.
- Voorstanders zien SMR’s als een haalbare optie voor koolstofarme elektriciteit, maar er blijven zorgen bestaan over de kosten, haalbaarheid en mogelijke risico’s ervan.
- Sommige EU-landen zetten zich actief in voor de ontwikkeling van SMR’s, terwijl andere, zoals Ierland, zich blijven verzetten tegen kernenergie.
De Europese Unie onderzoekt kleine modulaire reactoren (SMR’s) als mogelijke oplossing om haar klimaatdoelstellingen te halen en de stabiliteit van het elektriciteitsnet te waarborgen. Dat meldt Euronews.
Heropleving kernenergie
De ambitie van de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, leidde tot een hernieuwde interesse in kernenergie. Voorstanders zeggen dat SMR’s betrouwbare en betaalbare energie kunnen leveren en tegelijkertijd de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kunnen verminderen. Milieugroeperingen hebben bedenkingen en pleiten in plaats daarvan voor beproefde hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon.
Verschillende EU-landen, waaronder Oostenrijk, Ierland en Portugal, hebben afstand genomen van nucleaire ambities, terwijl andere landen actief streven naar een nucleaire renaissance. Tijdens een belangrijke conferentie in 2024 hebben elf EU-landen een verklaring ondertekend waarin zij hun steun uitspreken voor versterkte samenwerking op het gebied van SMR’s en oproepen tot wijzigingen in de regelgeving om de inzet ervan te vergemakkelijken.
Duitsland heroverweegt kernenergie
Duitsland, dat onder vorige bondskanseliers kernenergie heeft afgeschaft, heroverweegt nu zijn standpunt. Bondskanselier Friedrich Merz erkent dat de hoge energieprijzen en onvoldoende stroomopwekkingscapaciteit het gevolg zijn van de afschaffing van kernenergie. Hij pleit voor een terugkeer naar kernenergie via SMR’s en beschouwt het eerdere besluit als een strategische fout.
Soortgelijke gevoelens werden geuit door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, die wees op de afname van het aandeel van kernenergie in de Europese energiemix. Zij is van mening dat het afstappen van een betrouwbare, emissiearme energiebron een strategische fout was.
Hernieuwde discussie over kernenergie
Rafael Grossi, directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap, ziet het belang in van de top in Brussel in 2024 die een discussie over de rol van kernenergie op gang bracht.
Hoewel de Europese Commissie zich bewust is van de bezorgdheid over nucleair afval en veiligheid, wil ze de inzet van SMR’s versnellen en dit als een industrieel project zien. De strategie stelt gestroomlijnde goedkeuringsprocedures voor en moedigt marktgericht succes aan door de nadruk te leggen op de groeiende vraag naar decarbonisatie in alle sectoren.
EU-steun voor SMR’s
De Commissie heeft 200 miljoen euro toegezegd ter ondersteuning van particuliere investeringen in innovatieve nucleaire technologieën. De bedoeling is om investeringen minder risicovol te maken en meer financiering aan te trekken.
Meer dan tien EU-landen hebben interesse getoond in de ontwikkeling en inzet van SMR’s, en sommige hebben al commerciële partnerschappen gesloten. Zo is het Tsjechische energiebedrijf CEZ een samenwerking aangegaan met Rolls-Royce SMR en werkt het Poolse Orlen samen met Synthos Green Energy om de eerste SMR van het land te bouwen.
Hongarije omarmt kernenergie
Hongarije, met zijn uitgebreide plannen voor industriële ontwikkeling, ziet SMR’s als een mogelijke oplossing voor zijn groeiende energiebehoeften. De Hongaarse premier Viktor Orbán haalt voorbeelden aan uit de Verenigde Staten en Canada en wijst op het potentieel van kleine kerncentrales om goedkope en betrouwbare energie te leveren.
Ierland blijft echter tegen kernenergie en vertrouwt in plaats daarvan op succesvolle offshore windprojecten. Hoewel Ierland de rol van kernenergie in buurlanden erkent, wil het streven naar hoge veiligheids- en milieunormen.
Zorgen van milieugroeperingen
Ondanks dat de Europese Unie SMR’s aanmoedigt, blijven sommigen organisaties sceptisch. Milieuwachters, zoals Nuclear Transparency Watch en het Environmental Europe Bureau, maken zich zorgen over de risico’s en inefficiënties die gepaard gaan met de ontwikkeling van SMR’s. Ze pleiten ervoor om in plaats daarvan prioriteit te geven aan bewezen oplossingen voor hernieuwbare energie.