In het kort

• Invasieve westerse zweepslangen vormen een bedreiging voor inheemse hagedissenpopulaties in Duitsland.
• Expert Hubert Laufer vangt deze reptielen om de lokale biodiversiteit te beschermen.
• Waarnemingen door het publiek helpen de autoriteiten om deze agressieve soort op te sporen en te verwijderen.

De komst van de groen-gele westelijke zweepslang (Coluber viridiflavus) in Duitsland heeft voor grote bezorgdheid gezorgd onder ecologische experts. Deze reptielen, die van nature in Italië en Zuid-Frankrijk voorkomen, hebben voet aan de grond gekregen in de Westelijke Palts, met name rond een stortplaats in Zweibrücken. Men denkt dat rond 2017 per ongeluk een zwanger exemplaar via afval is meegevoerd, wat heeft geleid tot een populatie die nu uit honderden exemplaren bestaat op het terrein en in de omgeving.

Gevolgen voor lokale biodiversiteit

Specialist Hubert Laufer, landschapsecoloog en pleitbezorger voor amfibieën, heeft het voortouw genomen om deze biologische bedreiging te beperken en heeft al meer dan 300 exemplaren gevangen. Hij vergelijkt de impact van deze slangen met die van kogelvissen in de Middellandse Zee en wijst erop dat ze de lokale biodiversiteit verstoren. De grootste zorg is hun roofzuchtige aard; hoewel ze knaagdieren eten, jagen ze vooral op hagedissen, die bijna helemaal verdwenen zijn uit het getroffen stortterrein.

Uiterlijke kenmerken en gedrag

Fysiek kunnen deze slangen tot twee meter lang worden en hebben ze een geelgroen patroon dat voor een uitstekende camouflage zorgt in grasrijk terrein. In Duitsland staan ze bekend als ‘Zornnattern’ door hun agressieve verdedigingsgedrag als je ze aanraakt, wat zich uit in bijten en wurgen. Laufer verduidelijkt echter dat ze geen gevaar vormen voor mensen; hij vergelijkt het gevoel van hun beet met lichte schrammen van een braamstruik.

Debat over invasieve soorten

Terwijl sommige groepen, zoals Artenschutz Franken, verduidelijken dat deze dieren beschermd moeten worden tegen verkeersongevallen als teken van een gezond ecosysteem, stelt Laufer dat hun status als invasieve soort het noodzakelijk maakt ze te verwijderen om de inheemse fauna te beschermen. Gevangen slangen worden overgebracht naar gespecialiseerde verzorgers die ze een geschikte leefomgeving kunnen bieden en kunnen voorkomen dat ze op inheemse reptielen jagen.

Medewerking en erkenning van publiek

De lokale afvalverwerkingsdienst, UBZ, en Laufer moedigen het publiek aan om waarnemingen van de soort te melden, graag met foto’s als bewijs. Hoewel sommige meldingen uiteindelijk inheemse ringslangen blijken te zijn, hebben de ambtenaren liever te veel meldingen dan dat ze een mogelijk invasief exemplaar over het hoofd zien. Als erkenning voor zijn toegewijde inzet voor het milieu kreeg Laufer in 2025 de Gerhard Thielcke-prijs voor natuurbehoud van BUND Baden-Württemberg.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief