In het kort
- Het vertrek van de panda’s Xiao Xiao en Lei Lei uit Japan laat zien dat de diplomatieke relaties met China niet zo goed zijn.
- Panda’s staan al tientallen jaren symbool voor de goede verstandhouding tussen Japan en China, maar politieke spanningen zetten deze symbolische band onder druk.
- Door ingewikkelde geopolitieke kwesties gaat Japan een toekomst tegemoet zonder zijn geliefde panda’s.
Japanse pandaliefhebbers kwamen samen in de Ueno Zoo in Tokio om nog een laatste keer een blik te werpen op de tweelingpanda’s Xiao Xiao en Lei Lei, voordat ze deze week naar China vertrokken. Door deze verhuizing zal Japan voor het eerst in 50 jaar zonder panda’s zitten, met weinig kans op vervanging.
Spanning in diplomatieke betrekkingen
De terugkeer van de panda’s naar China betekent een spanning in de betrekkingen tussen de twee landen. Panda’s staan al sinds hun komst in 1972, die samenviel met de normalisering van de diplomatieke betrekkingen, symbool voor de goede verstandhouding tussen Japan en China. Meer dan een dozijn pandajongen zijn nationale beroemdheden geworden in Japan en hebben de harten van het publiek veroverd met hun schattige capriolen.
Ondanks dat je maar één minuut per bezoeker naar de panda’s mocht kijken, trokken ze enorme menigten. Veel bezoekers, met pandasouvenirs, riepen de namen van de beren en filmden ze met hun smartphones terwijl ze bamboe aten en rondliepen. Zelfs mensen die geen kaartjes hadden kunnen bemachtigen, gingen naar de dierentuin om erbij te zijn.
Geen nieuwe panda’s op komst
Hoewel China panda’s uitleent aan andere landen, blijft het eigenaar, ook van de jongen die ze krijgen. Xiao Xiao en Lei Lei zijn in 2021 geboren in de Ueno Zoo. Toen hem werd gevraagd of er nieuwe panda’s naar Japan zouden komen, zei een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken dat Japanse burgers van harte welkom zijn om de panda’s in China te komen bekijken.
De afwezigheid van panda’s in Japan weerspiegelt de bredere politieke spanningen tussen Tokio en Peking, die worden verergerd door bezorgdheid over mogelijke acties van China tegen Taiwan en zijn groeiende regionale invloed. De diplomatieke betrekkingen staan onder druk sinds de historische agressie van Japan in de 19e eeuw, en de aanhoudende territoriale geschillen maken de situatie nog ingewikkelder.
Panda’s als symbolen van diplomatie
Reuzenpanda’s zijn geliefde symbolen van de Chinese diplomatie en staan voor goede wil en natuurbescherming. Hun komst naar Japan in 1972 was een belangrijk moment in de normalisering van de bilaterale betrekkingen.
In de jaren 80 schakelde China over op leaseprogramma’s voor panda’s, waardoor dierentuinen over de hele wereld konden bijdragen aan het behoud van hun leefgebied en wetenschappelijk onderzoek. Japan heeft te maken gehad met tegenslagen bij het verkrijgen van nieuwe panda’s vanwege diplomatieke complexiteiten. Zo werd de geplande komst van panda’s naar Sendai na de aardbeving van 2011 geannuleerd vanwege territoriale geschillen.
Panda’s zijn diep geworteld in de Japanse cultuur en zijn te vinden op souvenirs, snoepgoed, briefpapier en zelfs op standbeelden buiten treinstations. Hun afwezigheid zal naar verwachting een aanzienlijke impact hebben op de inkomsten van de Ueno Zoo, wat tot bezorgdheid leidt bij bedrijven die afhankelijk zijn van pandatoerisme.